॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निरोध, धैर्य, नियन्त्रण्
संस्कृत: प्रहरः, संयमः · पर्याय: प्रहर
व्युत्पत्ति: यम् + घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यामः | यामौ | यामाः |
| द्वितीया | यामम् | यामौ | यामान् |
| तृतीया | यामेन | यामाभ्याम् | यामैः |
| चतुर्थी | यामाय | यामाभ्याम् | यामेभ्यः |
| पञ्चमी | यामात् / यामाद् | यामाभ्याम् | यामेभ्यः |
| षष्ठी | यामस्य | यामयोः | यामानाम् |
| सप्तमी | यामे | यामयोः | यामेषु |
| सम्बोधन | हे याम | हे यामौ | हे यामाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बुलाना,परिहास और निन्दा या अपशब्दव्यंजक विस्मयादिबोधक अव्यय
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
यामात् 📚 ➤ निरोध, धैर्य, नियन्त्रण्
संस्कृत: प्रहरः, संयमः · पर्याय: प्रहर
ऋ 📚 ➤ बुलाना,परिहास और निन्दा या अपशब्दव्यंजक विस्मयादिबोधक अव्यय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| याम 📚 | तीन घंटे का समय । पहर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| याम |
पहर के नाम (१.४.७) — प्रहर संयम (३.२.१८) — वियाम, वियम, यम, संयाम, संयम |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| यामातृ | यामात् + ऋ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड