२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
प्रोथ् (प्रोथृँ)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1005
धात्वर्थ: पर्याप्तौ — शक्तिमान होना, योग्य होना, पूर्ण होना (to be powerful, to be capable, to be competent)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथति प्रोथतः प्रोथन्ति मध्यम प्रोथसि प्रोथथः प्रोथथ उत्तम प्रोथामि प्रोथावः प्रोथामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथतात् / प्रोथताद् / प्रोथतु प्रोथताम् प्रोथन्तु मध्यम प्रोथ / प्रोथतात् / प्रोथताद् प्रोथतम् प्रोथत उत्तम प्रोथानि प्रोथाव प्रोथाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथत् / अप्रोथद् अप्रोथताम् अप्रोथन् मध्यम अप्रोथः अप्रोथतम् अप्रोथत उत्तम अप्रोथम् अप्रोथाव अप्रोथाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथेत् / प्रोथेद् प्रोथेताम् प्रोथेयुः मध्यम प्रोथेः प्रोथेतम् प्रोथेत उत्तम प्रोथेयम् प्रोथेव प्रोथेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिष्यति प्रोथिष्यतः प्रोथिष्यन्ति मध्यम प्रोथिष्यसि प्रोथिष्यथः प्रोथिष्यथ उत्तम प्रोथिष्यामि प्रोथिष्यावः प्रोथिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिता प्रोथितारौ प्रोथितारः मध्यम प्रोथितासि प्रोथितास्थः प्रोथितास्थ उत्तम प्रोथितास्मि प्रोथितास्वः प्रोथितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुप्रोथ पुप्रोथतुः पुप्रोथुः मध्यम पुप्रोथिथ पुप्रोथथुः पुप्रोथ उत्तम पुप्रोथ पुप्रोथिव पुप्रोथिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथीत् / अप्रोथीद् अप्रोथिष्टाम् अप्रोथिषुः मध्यम अप्रोथीः अप्रोथिष्टम् अप्रोथिष्ट उत्तम अप्रोथिषम् अप्रोथिष्व अप्रोथिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथ्यात् / प्रोथ्याद् प्रोथ्यास्ताम् प्रोथ्यासुः मध्यम प्रोथ्याः प्रोथ्यास्तम् प्रोथ्यास्त उत्तम प्रोथ्यासम् प्रोथ्यास्व प्रोथ्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथिष्यत् / अप्रोथिष्यद् अप्रोथिष्यताम् अप्रोथिष्यन् मध्यम अप्रोथिष्यः अप्रोथिष्यतम् अप्रोथिष्यत उत्तम अप्रोथिष्यम् अप्रोथिष्याव अप्रोथिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथते प्रोथेते प्रोथन्ते मध्यम प्रोथसे प्रोथेथे प्रोथध्वे उत्तम प्रोथे प्रोथावहे प्रोथामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथताम् प्रोथेताम् प्रोथन्ताम् मध्यम प्रोथस्व प्रोथेथाम् प्रोथध्वम् उत्तम प्रोथै प्रोथावहै प्रोथामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथत अप्रोथेताम् अप्रोथन्त मध्यम अप्रोथथाः अप्रोथेथाम् अप्रोथध्वम् उत्तम अप्रोथे अप्रोथावहि अप्रोथामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथेत प्रोथेयाताम् प्रोथेरन् मध्यम प्रोथेथाः प्रोथेयाथाम् प्रोथेध्वम् उत्तम प्रोथेय प्रोथेवहि प्रोथेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिष्यते प्रोथिष्येते प्रोथिष्यन्ते मध्यम प्रोथिष्यसे प्रोथिष्येथे प्रोथिष्यध्वे उत्तम प्रोथिष्ये प्रोथिष्यावहे प्रोथिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिता प्रोथितारौ प्रोथितारः मध्यम प्रोथितासे प्रोथितासाथे प्रोथिताध्वे उत्तम प्रोथिताहे प्रोथितास्वहे प्रोथितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुप्रोथे पुप्रोथाते पुप्रोथिरे मध्यम पुप्रोथिषे पुप्रोथाथे पुप्रोथिध्वे उत्तम पुप्रोथे पुप्रोथिवहे पुप्रोथिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथिष्ट अप्रोथिषाताम् अप्रोथिषत मध्यम अप्रोथिष्ठाः अप्रोथिषाथाम् अप्रोथिध्वम् उत्तम अप्रोथिषि अप्रोथिष्वहि अप्रोथिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिषीष्ट प्रोथिषीयास्ताम् प्रोथिषीरन् मध्यम प्रोथिषीष्ठाः प्रोथिषीयास्थाम् प्रोथिषीध्वम् उत्तम प्रोथिषीय प्रोथिषीवहि प्रोथिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथिष्यत अप्रोथिष्येताम् अप्रोथिष्यन्त मध्यम अप्रोथिष्यथाः अप्रोथिष्येथाम् अप्रोथिष्यध्वम् उत्तम अप्रोथिष्ये अप्रोथिष्यावहि अप्रोथिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथ्यते प्रोथ्येते प्रोथ्यन्ते मध्यम प्रोथ्यसे प्रोथ्येथे प्रोथ्यध्वे उत्तम प्रोथ्ये प्रोथ्यावहे प्रोथ्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथ्यताम् प्रोथ्येताम् प्रोथ्यन्ताम् मध्यम प्रोथ्यस्व प्रोथ्येथाम् प्रोथ्यध्वम् उत्तम प्रोथ्यै प्रोथ्यावहै प्रोथ्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अप्रोथ्यत अप्रोथ्येताम् अप्रोथ्यन्त मध्यम अप्रोथ्यथाः अप्रोथ्येथाम् अप्रोथ्यध्वम् उत्तम अप्रोथ्ये अप्रोथ्यावहि अप्रोथ्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथ्येत प्रोथ्येयाताम् प्रोथ्येरन् मध्यम प्रोथ्येथाः प्रोथ्येयाथाम् प्रोथ्येध्वम् उत्तम प्रोथ्येय प्रोथ्येवहि प्रोथ्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम प्रोथिष्यते प्रोथिष्येते प्रोथिष्यन्ते मध्यम प्रोथिष्यसे प्रोथिष्येथे प्रोथिष्यध्वे उत्तम प्रोथिष्ये प्रोथिष्यावहे प्रोथिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त प्रोथन — — प्रोथनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त प्रोथक प्रोथकः प्रोथिका प्रोथकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त प्रोथितृ प्रोथिता प्रोथित्री प्रोथितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त प्रोथ्य प्रोथ्यः प्रोथ्या प्रोथ्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) प्रोथितव्य प्रोथितव्यः प्रोथितव्या प्रोथितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त प्रोथनीय प्रोथनीयः प्रोथनीया प्रोथनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) प्रोथित प्रोथितः प्रोथिता प्रोथितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) प्रोथितवत् प्रोथितवान् प्रोथितवती प्रोथितवत् / प्रोथितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) प्रोथत् प्रोथन् प्रोथन्ती प्रोथत् / प्रोथद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त प्रोथिष्यत् प्रोथिष्यन् प्रोथिष्यती / प्रोथिष्यन्ती प्रोथिष्यत् / प्रोथिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) प्रोथमान प्रोथमानः प्रोथमाना प्रोथमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) प्रोथित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रप्रोथ्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) प्रोथितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय प्रोथम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त प्रोथ प्रोथः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त प्रोत्ति — प्रोत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पुप्रोथ्वस् पुप्रोथ्वान् पुप्रोथुषी पुप्रोथ्वत् / पुप्रोथ्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।