🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:29:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

प्रोथ् (प्रोथृँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1005
धात्वर्थ: पर्याप्तौ — शक्तिमान होना, योग्य होना, पूर्ण होना (to be powerful, to be capable, to be competent)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथतिप्रोथतःप्रोथन्ति
मध्यमप्रोथसिप्रोथथःप्रोथथ
उत्तमप्रोथामिप्रोथावःप्रोथामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथतात् / प्रोथताद् / प्रोथतुप्रोथताम्प्रोथन्तु
मध्यमप्रोथ / प्रोथतात् / प्रोथताद्प्रोथतम्प्रोथत
उत्तमप्रोथानिप्रोथावप्रोथाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोथत् / अप्रोथद्अप्रोथताम्अप्रोथन्
मध्यमअप्रोथःअप्रोथतम्अप्रोथत
उत्तमअप्रोथम्अप्रोथावअप्रोथाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथेत् / प्रोथेद्प्रोथेताम्प्रोथेयुः
मध्यमप्रोथेःप्रोथेतम्प्रोथेत
उत्तमप्रोथेयम्प्रोथेवप्रोथेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथिष्यतिप्रोथिष्यतःप्रोथिष्यन्ति
मध्यमप्रोथिष्यसिप्रोथिष्यथःप्रोथिष्यथ
उत्तमप्रोथिष्यामिप्रोथिष्यावःप्रोथिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथिताप्रोथितारौप्रोथितारः
मध्यमप्रोथितासिप्रोथितास्थःप्रोथितास्थ
उत्तमप्रोथितास्मिप्रोथितास्वःप्रोथितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुप्रोथपुप्रोथतुःपुप्रोथुः
मध्यमपुप्रोथिथपुप्रोथथुःपुप्रोथ
उत्तमपुप्रोथपुप्रोथिवपुप्रोथिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोथीत् / अप्रोथीद्अप्रोथिष्टाम्अप्रोथिषुः
मध्यमअप्रोथीःअप्रोथिष्टम्अप्रोथिष्ट
उत्तमअप्रोथिषम्अप्रोथिष्वअप्रोथिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमप्रोथ्यात् / प्रोथ्याद्प्रोथ्यास्ताम्प्रोथ्यासुः
मध्यमप्रोथ्याःप्रोथ्यास्तम्प्रोथ्यास्त
उत्तमप्रोथ्यासम्प्रोथ्यास्वप्रोथ्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअप्रोथिष्यत् / अप्रोथिष्यद्अप्रोथिष्यताम्अप्रोथिष्यन्
मध्यमअप्रोथिष्यःअप्रोथिष्यतम्अप्रोथिष्यत
उत्तमअप्रोथिष्यम्अप्रोथिष्यावअप्रोथिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें