🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:33:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

निद् (णिदृँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1012
धात्वर्थ: कुत्सासन्निकर्षयोः — दोष लगाना, निंदा करना, समीप जाना या आना (to ridicule, to insult, to reach, to go closer)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेदतिनेदतःनेदन्ति
मध्यमनेदसिनेदथःनेदथ
उत्तमनेदामिनेदावःनेदामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेदतात् / नेदताद् / नेदतुनेदताम्नेदन्तु
मध्यमनेद / नेदतात् / नेदताद्नेदतम्नेदत
उत्तमनेदानिनेदावनेदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेदत् / अनेदद्अनेदताम्अनेदन्
मध्यमअनेदःअनेदतम्अनेदत
उत्तमअनेदम्अनेदावअनेदाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेदेत् / नेदेद्नेदेताम्नेदेयुः
मध्यमनेदेःनेदेतम्नेदेत
उत्तमनेदेयम्नेदेवनेदेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेदिष्यतिनेदिष्यतःनेदिष्यन्ति
मध्यमनेदिष्यसिनेदिष्यथःनेदिष्यथ
उत्तमनेदिष्यामिनेदिष्यावःनेदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेदितानेदितारौनेदितारः
मध्यमनेदितासिनेदितास्थःनेदितास्थ
उत्तमनेदितास्मिनेदितास्वःनेदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनिनेदनिनिदतुःनिनिदुः
मध्यमनिनेदिथनिनिदथुःनिनिद
उत्तमनिनेदनिनिदिवनिनिदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेदीत् / अनेदीद्अनेदिष्टाम्अनेदिषुः
मध्यमअनेदीःअनेदिष्टम्अनेदिष्ट
उत्तमअनेदिषम्अनेदिष्वअनेदिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनिद्यात् / निद्याद्निद्यास्ताम्निद्यासुः
मध्यमनिद्याःनिद्यास्तम्निद्यास्त
उत्तमनिद्यासम्निद्यास्वनिद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेदिष्यत् / अनेदिष्यद्अनेदिष्यताम्अनेदिष्यन्
मध्यमअनेदिष्यःअनेदिष्यतम्अनेदिष्यत
उत्तमअनेदिष्यम्अनेदिष्यावअनेदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें