🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:37:13 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यम् (यमँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1031
धात्वर्थ: उपरमे — प्रतिबन्ध करना, रोकना (to stop, to resist, to hinder)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयच्छतियच्छतःयच्छन्ति
मध्यमयच्छसियच्छथःयच्छथ
उत्तमयच्छामियच्छावःयच्छामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयच्छतात् / यच्छताद् / यच्छतुयच्छताम्यच्छन्तु
मध्यमयच्छ / यच्छतात् / यच्छताद्यच्छतम्यच्छत
उत्तमयच्छानियच्छावयच्छाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयच्छत् / अयच्छद्अयच्छताम्अयच्छन्
मध्यमअयच्छःअयच्छतम्अयच्छत
उत्तमअयच्छम्अयच्छावअयच्छाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयच्छेत् / यच्छेद्यच्छेताम्यच्छेयुः
मध्यमयच्छेःयच्छेतम्यच्छेत
उत्तमयच्छेयम्यच्छेवयच्छेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयंस्यतियंस्यतःयंस्यन्ति
मध्यमयंस्यसियंस्यथःयंस्यथ
उत्तमयंस्यामियंस्यावःयंस्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयन्तायन्तारौयन्तारः
मध्यमयन्तासियन्तास्थःयन्तास्थ
उत्तमयन्तास्मियन्तास्वःयन्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमययामयेमतुःयेमुः
मध्यमययन्थ / येमिथयेमथुःयेम
उत्तमययम / ययामयेमिवयेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयंसीत् / अयंसीद्अयंसिष्टाम्अयंसिषुः
मध्यमअयंसीःअयंसिष्टम्अयंसिष्ट
उत्तमअयंसिषम्अयंसिष्वअयंसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयम्यात् / यम्याद्यम्यास्ताम्यम्यासुः
मध्यमयम्याःयम्यास्तम्यम्यास्त
उत्तमयम्यासम्यम्यास्वयम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयंस्यत् / अयंस्यद्अयंस्यताम्अयंस्यन्
मध्यमअयंस्यःअयंस्यतम्अयंस्यत
उत्तमअयंस्यम्अयंस्यावअयंस्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें