२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दास् (दासृँ)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1041
धात्वर्थ: दाने — देना, सौंपना (to give, to handover)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासति दासतः दासन्ति मध्यम दाससि दासथः दासथ उत्तम दासामि दासावः दासामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासतात् / दासताद् / दासतु दासताम् दासन्तु मध्यम दास / दासतात् / दासताद् दासतम् दासत उत्तम दासानि दासाव दासाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासत् / अदासद् अदासताम् अदासन् मध्यम अदासः अदासतम् अदासत उत्तम अदासम् अदासाव अदासाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासेत् / दासेद् दासेताम् दासेयुः मध्यम दासेः दासेतम् दासेत उत्तम दासेयम् दासेव दासेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिष्यति दासिष्यतः दासिष्यन्ति मध्यम दासिष्यसि दासिष्यथः दासिष्यथ उत्तम दासिष्यामि दासिष्यावः दासिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिता दासितारौ दासितारः मध्यम दासितासि दासितास्थः दासितास्थ उत्तम दासितास्मि दासितास्वः दासितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददास ददासतुः ददासुः मध्यम ददासिथ ददासथुः ददास उत्तम ददास ददासिव ददासिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासीत् / अदासीद् अदासिष्टाम् अदासिषुः मध्यम अदासीः अदासिष्टम् अदासिष्ट उत्तम अदासिषम् अदासिष्व अदासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यात् / दास्याद् दास्यास्ताम् दास्यासुः मध्यम दास्याः दास्यास्तम् दास्यास्त उत्तम दास्यासम् दास्यास्व दास्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासिष्यत् / अदासिष्यद् अदासिष्यताम् अदासिष्यन् मध्यम अदासिष्यः अदासिष्यतम् अदासिष्यत उत्तम अदासिष्यम् अदासिष्याव अदासिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासते दासेते दासन्ते मध्यम दाससे दासेथे दासध्वे उत्तम दासे दासावहे दासामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासताम् दासेताम् दासन्ताम् मध्यम दासस्व दासेथाम् दासध्वम् उत्तम दासै दासावहै दासामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासत अदासेताम् अदासन्त मध्यम अदासथाः अदासेथाम् अदासध्वम् उत्तम अदासे अदासावहि अदासामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासेत दासेयाताम् दासेरन् मध्यम दासेथाः दासेयाथाम् दासेध्वम् उत्तम दासेय दासेवहि दासेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिष्यते दासिष्येते दासिष्यन्ते मध्यम दासिष्यसे दासिष्येथे दासिष्यध्वे उत्तम दासिष्ये दासिष्यावहे दासिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिता दासितारौ दासितारः मध्यम दासितासे दासितासाथे दासिताध्वे उत्तम दासिताहे दासितास्वहे दासितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददासे ददासाते ददासिरे मध्यम ददासिषे ददासाथे ददासिध्वे उत्तम ददासे ददासिवहे ददासिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासिष्ट अदासिषाताम् अदासिषत मध्यम अदासिष्ठाः अदासिषाथाम् अदासिध्वम् उत्तम अदासिषि अदासिष्वहि अदासिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिषीष्ट दासिषीयास्ताम् दासिषीरन् मध्यम दासिषीष्ठाः दासिषीयास्थाम् दासिषीध्वम् उत्तम दासिषीय दासिषीवहि दासिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदासिष्यत अदासिष्येताम् अदासिष्यन्त मध्यम अदासिष्यथाः अदासिष्येथाम् अदासिष्यध्वम् उत्तम अदासिष्ये अदासिष्यावहि अदासिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यते दास्येते दास्यन्ते मध्यम दास्यसे दास्येथे दास्यध्वे उत्तम दास्ये दास्यावहे दास्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यताम् दास्येताम् दास्यन्ताम् मध्यम दास्यस्व दास्येथाम् दास्यध्वम् उत्तम दास्यै दास्यावहै दास्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदास्यत अदास्येताम् अदास्यन्त मध्यम अदास्यथाः अदास्येथाम् अदास्यध्वम् उत्तम अदास्ये अदास्यावहि अदास्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्येत दास्येयाताम् दास्येरन् मध्यम दास्येथाः दास्येयाथाम् दास्येध्वम् उत्तम दास्येय दास्येवहि दास्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासिष्यते दासिष्येते दासिष्यन्ते मध्यम दासिष्यसे दासिष्येथे दासिष्यध्वे उत्तम दासिष्ये दासिष्यावहे दासिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दासन — — दासनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दासक दासकः दासिका दासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दासितृ दासिता दासित्री दासितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दास्य दास्यः दास्या दास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दासितव्य दासितव्यः दासितव्या दासितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दासनीय दासनीयः दासनीया दासनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दासित दासितः दासिता दासितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दासितवत् दासितवान् दासितवती दासितवत् / दासितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दासत् दासन् दासन्ती दासत् / दासद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दासिष्यत् दासिष्यन् दासिष्यती / दासिष्यन्ती दासिष्यत् / दासिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दासमान दासमानः दासमाना दासमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दासित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदास्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दासितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दास दासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दास्ति — दास्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददास्वस् ददास्वान् ददासुषी ददास्वत् / ददास्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।