🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:16 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षै (क्षै)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1061
धात्वर्थ: क्षये — नष्ट होना, ह्रास होना, कम होना, म्लान होना (to wane,to decline,to decay,to reduce,to contract, to shrink)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षायतिक्षायतःक्षायन्ति
मध्यमक्षायसिक्षायथःक्षायथ
उत्तमक्षायामिक्षायावःक्षायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षायतात् / क्षायताद् / क्षायतुक्षायताम्क्षायन्तु
मध्यमक्षाय / क्षायतात् / क्षायताद्क्षायतम्क्षायत
उत्तमक्षायाणिक्षायावक्षायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षायत् / अक्षायद्अक्षायताम्अक्षायन्
मध्यमअक्षायःअक्षायतम्अक्षायत
उत्तमअक्षायम्अक्षायावअक्षायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षायेत् / क्षायेद्क्षायेताम्क्षायेयुः
मध्यमक्षायेःक्षायेतम्क्षायेत
उत्तमक्षायेयम्क्षायेवक्षायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षास्यतिक्षास्यतःक्षास्यन्ति
मध्यमक्षास्यसिक्षास्यथःक्षास्यथ
उत्तमक्षास्यामिक्षास्यावःक्षास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षाताक्षातारौक्षातारः
मध्यमक्षातासिक्षातास्थःक्षातास्थ
उत्तमक्षातास्मिक्षातास्वःक्षातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचक्षौचक्षतुःचक्षुः
मध्यमचक्षाथ / चक्षिथचक्षथुःचक्ष
उत्तमचक्षौचक्षिवचक्षिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षासीत् / अक्षासीद्अक्षासिष्टाम्अक्षासिषुः
मध्यमअक्षासीःअक्षासिष्टम्अक्षासिष्ट
उत्तमअक्षासिषम्अक्षासिष्वअक्षासिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षायात् / क्षायाद् / क्षेयात् / क्षेयाद्क्षायास्ताम् / क्षेयास्ताम्क्षायासुः / क्षेयासुः
मध्यमक्षायाः / क्षेयाःक्षायास्तम् / क्षेयास्तम्क्षायास्त / क्षेयास्त
उत्तमक्षायासम् / क्षेयासम्क्षायास्व / क्षेयास्वक्षायास्म / क्षेयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षास्यत् / अक्षास्यद्अक्षास्यताम्अक्षास्यन्
मध्यमअक्षास्यःअक्षास्यतम्अक्षास्यत
उत्तमअक्षास्यम्अक्षास्यावअक्षास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें