🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सै (षै)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1063
धात्वर्थ: क्षये — नष्ट होना, ह्रास होना, कम होना, म्लान होना (to wane,to decline,to decay,to reduce,to contract, to shrink)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसायतिसायतःसायन्ति
मध्यमसायसिसायथःसायथ
उत्तमसायामिसायावःसायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसायतात् / सायताद् / सायतुसायताम्सायन्तु
मध्यमसाय / सायतात् / सायताद्सायतम्सायत
उत्तमसायानिसायावसायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसायत् / असायद्असायताम्असायन्
मध्यमअसायःअसायतम्असायत
उत्तमअसायम्असायावअसायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसायेत् / सायेद्सायेताम्सायेयुः
मध्यमसायेःसायेतम्सायेत
उत्तमसायेयम्सायेवसायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसास्यतिसास्यतःसास्यन्ति
मध्यमसास्यसिसास्यथःसास्यथ
उत्तमसास्यामिसास्यावःसास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसातासातारौसातारः
मध्यमसातासिसातास्थःसातास्थ
उत्तमसातास्मिसातास्वःसातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससौससतुःससुः
मध्यमससाथ / ससिथससथुःसस
उत्तमससौससिवससिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसासीत् / असासीद्असासिष्टाम्असासिषुः
मध्यमअसासीःअसासिष्टम्असासिष्ट
उत्तमअसासिषम्असासिष्वअसासिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसायात् / सायाद्सायास्ताम्सायासुः
मध्यमसायाःसायास्तम्सायास्त
उत्तमसायासम्सायास्वसायास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसास्यत् / असास्यद्असास्यताम्असास्यन्
मध्यमअसास्यःअसास्यतम्असास्यत
उत्तमअसास्यम्असास्यावअसास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें