🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:19:07 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्मृ (स्मृ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1082
धात्वर्थ: चिन्तायाम् — स्मरण करना, याद करना (to remember,to recollect,to memorize)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मरतिस्मरतःस्मरन्ति
मध्यमस्मरसिस्मरथःस्मरथ
उत्तमस्मरामिस्मरावःस्मरामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मरतात् / स्मरताद् / स्मरतुस्मरताम्स्मरन्तु
मध्यमस्मर / स्मरतात् / स्मरताद्स्मरतम्स्मरत
उत्तमस्मराणिस्मरावस्मराम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्मरत् / अस्मरद्अस्मरताम्अस्मरन्
मध्यमअस्मरःअस्मरतम्अस्मरत
उत्तमअस्मरम्अस्मरावअस्मराम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मरेत् / स्मरेद्स्मरेताम्स्मरेयुः
मध्यमस्मरेःस्मरेतम्स्मरेत
उत्तमस्मरेयम्स्मरेवस्मरेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मरिष्यतिस्मरिष्यतःस्मरिष्यन्ति
मध्यमस्मरिष्यसिस्मरिष्यथःस्मरिष्यथ
उत्तमस्मरिष्यामिस्मरिष्यावःस्मरिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मर्तास्मर्तारौस्मर्तारः
मध्यमस्मर्तासिस्मर्तास्थःस्मर्तास्थ
उत्तमस्मर्तास्मिस्मर्तास्वःस्मर्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसस्मारसस्मरतुःसस्मरुः
मध्यमसस्मर्थसस्मरथुःसस्मर
उत्तमसस्मर / सस्मारसस्मरिवसस्मरिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्मार्षीत् / अस्मार्षीद्अस्मार्ष्टाम्अस्मार्षुः
मध्यमअस्मार्षीःअस्मार्ष्टम्अस्मार्ष्ट
उत्तमअस्मार्षम्अस्मार्ष्वअस्मार्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्मर्यात् / स्मर्याद्स्मर्यास्ताम्स्मर्यासुः
मध्यमस्मर्याःस्मर्यास्तम्स्मर्यास्त
उत्तमस्मर्यासम्स्मर्यास्वस्मर्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्मरिष्यत् / अस्मरिष्यद्अस्मरिष्यताम्अस्मरिष्यन्
मध्यमअस्मरिष्यःअस्मरिष्यतम्अस्मरिष्यत
उत्तमअस्मरिष्यम्अस्मरिष्यावअस्मरिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें