२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
स्मृ (स्मृ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1082
धात्वर्थ: चिन्तायाम् — स्मरण करना, याद करना (to remember,to recollect,to memorize)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मरति स्मरतः स्मरन्ति मध्यम स्मरसि स्मरथः स्मरथ उत्तम स्मरामि स्मरावः स्मरामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मरतात् / स्मरताद् / स्मरतु स्मरताम् स्मरन्तु मध्यम स्मर / स्मरतात् / स्मरताद् स्मरतम् स्मरत उत्तम स्मराणि स्मराव स्मराम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्मरत् / अस्मरद् अस्मरताम् अस्मरन् मध्यम अस्मरः अस्मरतम् अस्मरत उत्तम अस्मरम् अस्मराव अस्मराम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मरेत् / स्मरेद् स्मरेताम् स्मरेयुः मध्यम स्मरेः स्मरेतम् स्मरेत उत्तम स्मरेयम् स्मरेव स्मरेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मरिष्यति स्मरिष्यतः स्मरिष्यन्ति मध्यम स्मरिष्यसि स्मरिष्यथः स्मरिष्यथ उत्तम स्मरिष्यामि स्मरिष्यावः स्मरिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मर्ता स्मर्तारौ स्मर्तारः मध्यम स्मर्तासि स्मर्तास्थः स्मर्तास्थ उत्तम स्मर्तास्मि स्मर्तास्वः स्मर्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सस्मार सस्मरतुः सस्मरुः मध्यम सस्मर्थ सस्मरथुः सस्मर उत्तम सस्मर / सस्मार सस्मरिव सस्मरिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्मार्षीत् / अस्मार्षीद् अस्मार्ष्टाम् अस्मार्षुः मध्यम अस्मार्षीः अस्मार्ष्टम् अस्मार्ष्ट उत्तम अस्मार्षम् अस्मार्ष्व अस्मार्ष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मर्यात् / स्मर्याद् स्मर्यास्ताम् स्मर्यासुः मध्यम स्मर्याः स्मर्यास्तम् स्मर्यास्त उत्तम स्मर्यासम् स्मर्यास्व स्मर्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्मरिष्यत् / अस्मरिष्यद् अस्मरिष्यताम् अस्मरिष्यन् मध्यम अस्मरिष्यः अस्मरिष्यतम् अस्मरिष्यत उत्तम अस्मरिष्यम् अस्मरिष्याव अस्मरिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मर्यते स्मर्येते स्मर्यन्ते मध्यम स्मर्यसे स्मर्येथे स्मर्यध्वे उत्तम स्मर्ये स्मर्यावहे स्मर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मर्यताम् स्मर्येताम् स्मर्यन्ताम् मध्यम स्मर्यस्व स्मर्येथाम् स्मर्यध्वम् उत्तम स्मर्यै स्मर्यावहै स्मर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अस्मर्यत अस्मर्येताम् अस्मर्यन्त मध्यम अस्मर्यथाः अस्मर्येथाम् अस्मर्यध्वम् उत्तम अस्मर्ये अस्मर्यावहि अस्मर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मर्येत स्मर्येयाताम् स्मर्येरन् मध्यम स्मर्येथाः स्मर्येयाथाम् स्मर्येध्वम् उत्तम स्मर्येय स्मर्येवहि स्मर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम स्मरिष्यते / स्मारिष्यते स्मरिष्येते / स्मारिष्येते स्मरिष्यन्ते / स्मारिष्यन्ते मध्यम स्मरिष्यसे / स्मारिष्यसे स्मरिष्येथे / स्मारिष्येथे स्मरिष्यध्वे / स्मारिष्यध्वे उत्तम स्मरिष्ये / स्मारिष्ये स्मरिष्यावहे / स्मारिष्यावहे स्मरिष्यामहे / स्मारिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त स्मरण — — स्मरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त स्मारक स्मारकः स्मारिका स्मारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त स्मर्तृ स्मर्ता स्मर्त्री स्मर्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त स्मार्य स्मार्यः स्मार्या स्मार्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) स्मर्तव्य स्मर्तव्यः स्मर्तव्या स्मर्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त स्मरणीय स्मरणीयः स्मरणीया स्मरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) स्मृत स्मृतः स्मृता स्मृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) स्मृतवत् स्मृतवान् स्मृतवती स्मृतवत् / स्मृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) स्मरत् स्मरन् स्मरन्ती स्मरत् / स्मरद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त स्मरिष्यत् स्मरिष्यन् स्मरिष्यती / स्मरिष्यन्ती स्मरिष्यत् / स्मरिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) स्मृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रस्मृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) स्मर्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय स्मारम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त स्मार स्मारः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त स्मृति — स्मृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त सस्मृवस् सस्मृवान् सस्म्रुषी सस्मृवत् / सस्मृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।