२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
श्रु (श्रु)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1092
धात्वर्थ: श्रवणे — सुनना, श्रवण करना (to hear, to listen)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शृणोति शृणुतः शृण्वन्ति मध्यम शृणोषि शृणुथः शृणुथ उत्तम शृणोमि शृणुवः / शृण्वः शृणुमः / शृण्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शृणुतात् / शृणुताद् / शृणोतु शृणुताम् शृण्वन्तु मध्यम शृणु / शृणुतात् / शृणुताद् शृणुतम् शृणुत उत्तम शृणवानि शृणवाव शृणवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अशृणोत् / अशृणोद् अशृणुताम् अशृण्वन् मध्यम अशृणोः अशृणुतम् अशृणुत उत्तम अशृणवम् अशृणुव / अशृण्व अशृणुम / अशृण्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शृणुयात् / शृणुयाद् शृणुयाताम् शृणुयुः मध्यम शृणुयाः शृणुयातम् शृणुयात उत्तम शृणुयाम् शृणुयाव शृणुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रोष्यति श्रोष्यतः श्रोष्यन्ति मध्यम श्रोष्यसि श्रोष्यथः श्रोष्यथ उत्तम श्रोष्यामि श्रोष्यावः श्रोष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रोता श्रोतारौ श्रोतारः मध्यम श्रोतासि श्रोतास्थः श्रोतास्थ उत्तम श्रोतास्मि श्रोतास्वः श्रोतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम शुश्राव शुश्रुवतुः शुश्रुवुः मध्यम शुश्रोथ शुश्रुवथुः शुश्रुव उत्तम शुश्रव / शुश्राव शुश्रुव शुश्रुम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रौषीत् / अश्रौषीद् अश्रौष्टाम् अश्रौषुः मध्यम अश्रौषीः अश्रौष्टम् अश्रौष्ट उत्तम अश्रौषम् अश्रौष्व अश्रौष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रूयात् / श्रूयाद् श्रूयास्ताम् श्रूयासुः मध्यम श्रूयाः श्रूयास्तम् श्रूयास्त उत्तम श्रूयासम् श्रूयास्व श्रूयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रोष्यत् / अश्रोष्यद् अश्रोष्यताम् अश्रोष्यन् मध्यम अश्रोष्यः अश्रोष्यतम् अश्रोष्यत उत्तम अश्रोष्यम् अश्रोष्याव अश्रोष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रूयते श्रूयेते श्रूयन्ते मध्यम श्रूयसे श्रूयेथे श्रूयध्वे उत्तम श्रूये श्रूयावहे श्रूयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रूयताम् श्रूयेताम् श्रूयन्ताम् मध्यम श्रूयस्व श्रूयेथाम् श्रूयध्वम् उत्तम श्रूयै श्रूयावहै श्रूयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अश्रूयत अश्रूयेताम् अश्रूयन्त मध्यम अश्रूयथाः अश्रूयेथाम् अश्रूयध्वम् उत्तम अश्रूये अश्रूयावहि अश्रूयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्रूयेत श्रूयेयाताम् श्रूयेरन् मध्यम श्रूयेथाः श्रूयेयाथाम् श्रूयेध्वम् उत्तम श्रूयेय श्रूयेवहि श्रूयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम श्राविष्यते / श्रोष्यते श्राविष्येते / श्रोष्येते श्राविष्यन्ते / श्रोष्यन्ते मध्यम श्राविष्यसे / श्रोष्यसे श्राविष्येथे / श्रोष्येथे श्राविष्यध्वे / श्रोष्यध्वे उत्तम श्राविष्ये / श्रोष्ये श्राविष्यावहे / श्रोष्यावहे श्राविष्यामहे / श्रोष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त श्रवण — — श्रवणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त श्रावक श्रावकः श्राविका श्रावकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त श्रोतृ श्रोता श्रोत्री श्रोतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त श्रव्य श्रव्यः श्रव्या श्रव्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त श्राव्य श्राव्यः श्राव्या श्राव्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) श्रोतव्य श्रोतव्यः श्रोतव्या श्रोतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त श्रवणीय श्रवणीयः श्रवणीया श्रवणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) श्रुत श्रुतः श्रुता श्रुतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) श्रुतवत् श्रुतवान् श्रुतवती श्रुतवत् / श्रुतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) शृण्वत् शृण्वन् शृण्वती शृण्वत् / शृण्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त श्रोष्यत् श्रोष्यन् श्रोष्यती / श्रोष्यन्ती श्रोष्यत् / श्रोष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) श्रुत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रश्रुत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) श्रोतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय श्रावम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त श्रुति — श्रुतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त शुश्रुवस् शुश्रुवान् शुश्रूषी शुश्रुवत् / शुश्रुवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।