🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:22:29 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ज्रि (ज्रि)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1097
धात्वर्थ: अभिभवे (न्यूनीभवने न्यूनीकरणे च) — जीतना (to conquer,to win, to have victory)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयतिज्रयतःज्रयन्ति
मध्यमज्रयसिज्रयथःज्रयथ
उत्तमज्रयामिज्रयावःज्रयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयतात् / ज्रयताद् / ज्रयतुज्रयताम्ज्रयन्तु
मध्यमज्रय / ज्रयतात् / ज्रयताद्ज्रयतम्ज्रयत
उत्तमज्रयाणिज्रयावज्रयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्रयत् / अज्रयद्अज्रयताम्अज्रयन्
मध्यमअज्रयःअज्रयतम्अज्रयत
उत्तमअज्रयम्अज्रयावअज्रयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रयेत् / ज्रयेद्ज्रयेताम्ज्रयेयुः
मध्यमज्रयेःज्रयेतम्ज्रयेत
उत्तमज्रयेयम्ज्रयेवज्रयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रेष्यतिज्रेष्यतःज्रेष्यन्ति
मध्यमज्रेष्यसिज्रेष्यथःज्रेष्यथ
उत्तमज्रेष्यामिज्रेष्यावःज्रेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रेताज्रेतारौज्रेतारः
मध्यमज्रेतासिज्रेतास्थःज्रेतास्थ
उत्तमज्रेतास्मिज्रेतास्वःज्रेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजिज्रायजिज्रियतुःजिज्रियुः
मध्यमजिज्रयिथ / जिज्रेथजिज्रियथुःजिज्रिय
उत्तमजिज्रय / जिज्रायजिज्रियिवजिज्रियिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्रैषीत् / अज्रैषीद्अज्रैष्टाम्अज्रैषुः
मध्यमअज्रैषीःअज्रैष्टम्अज्रैष्ट
उत्तमअज्रैषम्अज्रैष्वअज्रैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमज्रीयात् / ज्रीयाद्ज्रीयास्ताम्ज्रीयासुः
मध्यमज्रीयाःज्रीयास्तम्ज्रीयास्त
उत्तमज्रीयासम्ज्रीयास्वज्रीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअज्रेष्यत् / अज्रेष्यद्अज्रेष्यताम्अज्रेष्यन्
मध्यमअज्रेष्यःअज्रेष्यतम्अज्रेष्यत
उत्तमअज्रेष्यम्अज्रेष्यावअज्रेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें