२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ज्रि (ज्रि)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1097
धात्वर्थ: अभिभवे (न्यूनीभवने न्यूनीकरणे च) — जीतना (to conquer,to win, to have victory)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रयति ज्रयतः ज्रयन्ति मध्यम ज्रयसि ज्रयथः ज्रयथ उत्तम ज्रयामि ज्रयावः ज्रयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रयतात् / ज्रयताद् / ज्रयतु ज्रयताम् ज्रयन्तु मध्यम ज्रय / ज्रयतात् / ज्रयताद् ज्रयतम् ज्रयत उत्तम ज्रयाणि ज्रयाव ज्रयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्रयत् / अज्रयद् अज्रयताम् अज्रयन् मध्यम अज्रयः अज्रयतम् अज्रयत उत्तम अज्रयम् अज्रयाव अज्रयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रयेत् / ज्रयेद् ज्रयेताम् ज्रयेयुः मध्यम ज्रयेः ज्रयेतम् ज्रयेत उत्तम ज्रयेयम् ज्रयेव ज्रयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रेष्यति ज्रेष्यतः ज्रेष्यन्ति मध्यम ज्रेष्यसि ज्रेष्यथः ज्रेष्यथ उत्तम ज्रेष्यामि ज्रेष्यावः ज्रेष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रेता ज्रेतारौ ज्रेतारः मध्यम ज्रेतासि ज्रेतास्थः ज्रेतास्थ उत्तम ज्रेतास्मि ज्रेतास्वः ज्रेतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिज्राय जिज्रियतुः जिज्रियुः मध्यम जिज्रयिथ / जिज्रेथ जिज्रियथुः जिज्रिय उत्तम जिज्रय / जिज्राय जिज्रियिव जिज्रियिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्रैषीत् / अज्रैषीद् अज्रैष्टाम् अज्रैषुः मध्यम अज्रैषीः अज्रैष्टम् अज्रैष्ट उत्तम अज्रैषम् अज्रैष्व अज्रैष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रीयात् / ज्रीयाद् ज्रीयास्ताम् ज्रीयासुः मध्यम ज्रीयाः ज्रीयास्तम् ज्रीयास्त उत्तम ज्रीयासम् ज्रीयास्व ज्रीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्रेष्यत् / अज्रेष्यद् अज्रेष्यताम् अज्रेष्यन् मध्यम अज्रेष्यः अज्रेष्यतम् अज्रेष्यत उत्तम अज्रेष्यम् अज्रेष्याव अज्रेष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रीयते ज्रीयेते ज्रीयन्ते मध्यम ज्रीयसे ज्रीयेथे ज्रीयध्वे उत्तम ज्रीये ज्रीयावहे ज्रीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रीयताम् ज्रीयेताम् ज्रीयन्ताम् मध्यम ज्रीयस्व ज्रीयेथाम् ज्रीयध्वम् उत्तम ज्रीयै ज्रीयावहै ज्रीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्रीयत अज्रीयेताम् अज्रीयन्त मध्यम अज्रीयथाः अज्रीयेथाम् अज्रीयध्वम् उत्तम अज्रीये अज्रीयावहि अज्रीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रीयेत ज्रीयेयाताम् ज्रीयेरन् मध्यम ज्रीयेथाः ज्रीयेयाथाम् ज्रीयेध्वम् उत्तम ज्रीयेय ज्रीयेवहि ज्रीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्रायिष्यते / ज्रेष्यते ज्रायिष्येते / ज्रेष्येते ज्रायिष्यन्ते / ज्रेष्यन्ते मध्यम ज्रायिष्यसे / ज्रेष्यसे ज्रायिष्येथे / ज्रेष्येथे ज्रायिष्यध्वे / ज्रेष्यध्वे उत्तम ज्रायिष्ये / ज्रेष्ये ज्रायिष्यावहे / ज्रेष्यावहे ज्रायिष्यामहे / ज्रेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ज्रयण — — ज्रयणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ज्रायक ज्रायकः ज्रायिका ज्रायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ज्रेतृ ज्रेता ज्रेत्री ज्रेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ज्रेय ज्रेयः ज्रेया ज्रेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ज्रेतव्य ज्रेतव्यः ज्रेतव्या ज्रेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ज्रयणीय ज्रयणीयः ज्रयणीया ज्रयणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ज्रित ज्रितः ज्रिता ज्रितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ज्रितवत् ज्रितवान् ज्रितवती ज्रितवत् / ज्रितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ज्रयत् ज्रयन् ज्रयन्ती ज्रयत् / ज्रयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ज्रेष्यत् ज्रेष्यन् ज्रेष्यती / ज्रेष्यन्ती ज्रेष्यत् / ज्रेष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ज्रित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रज्रित्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ज्रेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ज्रायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ज्रिति — ज्रितिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जिज्रिवस् जिज्रिवान् जिज्रुषी जिज्रिवत् / जिज्रिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।