२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दे (देङ्)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.1117
धात्वर्थ: रक्षणे — रक्षण करना, पोषण करना (to protect)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दयते दयेते दयन्ते मध्यम दयसे दयेथे दयध्वे उत्तम दये दयावहे दयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दयताम् दयेताम् दयन्ताम् मध्यम दयस्व दयेथाम् दयध्वम् उत्तम दयै दयावहै दयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदयत अदयेताम् अदयन्त मध्यम अदयथाः अदयेथाम् अदयध्वम् उत्तम अदये अदयावहि अदयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दयेत दयेयाताम् दयेरन् मध्यम दयेथाः दयेयाथाम् दयेध्वम् उत्तम दयेय दयेवहि दयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यते दास्येते दास्यन्ते मध्यम दास्यसे दास्येथे दास्यध्वे उत्तम दास्ये दास्यावहे दास्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाता दातारौ दातारः मध्यम दातासे दातासाथे दाताध्वे उत्तम दाताहे दातास्वहे दातास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिग्ये दिग्याते दिग्यिरे मध्यम दिग्यिषे दिग्याथे दिग्यिढ्वे / दिग्यिध्वे उत्तम दिग्ये दिग्यिवहे दिग्यिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदित अदिषाताम् अदिषत मध्यम अदिथाः अदिषाथाम् अदिढ्वम् उत्तम अदिषि अदिष्वहि अदिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासीष्ट दासीयास्ताम् दासीरन् मध्यम दासीष्ठाः दासीयास्थाम् दासीध्वम् उत्तम दासीय दासीवहि दासीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदास्यत अदास्येताम् अदास्यन्त मध्यम अदास्यथाः अदास्येथाम् अदास्यध्वम् उत्तम अदास्ये अदास्यावहि अदास्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयते दीयेते दीयन्ते मध्यम दीयसे दीयेथे दीयध्वे उत्तम दीये दीयावहे दीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयताम् दीयेताम् दीयन्ताम् मध्यम दीयस्व दीयेथाम् दीयध्वम् उत्तम दीयै दीयावहै दीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदीयत अदीयेताम् अदीयन्त मध्यम अदीयथाः अदीयेथाम् अदीयध्वम् उत्तम अदीये अदीयावहि अदीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयेत दीयेयाताम् दीयेरन् मध्यम दीयेथाः दीयेयाथाम् दीयेध्वम् उत्तम दीयेय दीयेवहि दीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दायिष्यते / दास्यते दायिष्येते / दास्येते दायिष्यन्ते / दास्यन्ते मध्यम दायिष्यसे / दास्यसे दायिष्येथे / दास्येथे दायिष्यध्वे / दास्यध्वे उत्तम दायिष्ये / दास्ये दायिष्यावहे / दास्यावहे दायिष्यामहे / दास्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दान — — दानम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दायक दायकः दायिका दायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दातृ दाता दात्री दातृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त देय देयः देया देयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दातव्य दातव्यः दातव्या दातव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दानीय दानीयः दानीया दानीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दत्त दत्तः दत्ता दत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दत्तवत् दत्तवान् दत्तवती दत्तवत् / दत्तवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दयमान दयमानः दयमाना दयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दत्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदाय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दातुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दाय दायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दत्ति — दत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दिगिवस् दिगिवान् दिगुषी दिगिवत् / दिगिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।