🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दे (देङ्)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.1117
धात्वर्थ: रक्षणे — रक्षण करना, पोषण करना (to protect)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदयतेदयेतेदयन्ते
मध्यमदयसेदयेथेदयध्वे
उत्तमदयेदयावहेदयामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदयताम्दयेताम्दयन्ताम्
मध्यमदयस्वदयेथाम्दयध्वम्
उत्तमदयैदयावहैदयामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदयतअदयेताम्अदयन्त
मध्यमअदयथाःअदयेथाम्अदयध्वम्
उत्तमअदयेअदयावहिअदयामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदयेतदयेयाताम्दयेरन्
मध्यमदयेथाःदयेयाथाम्दयेध्वम्
उत्तमदयेयदयेवहिदयेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदास्यतेदास्येतेदास्यन्ते
मध्यमदास्यसेदास्येथेदास्यध्वे
उत्तमदास्येदास्यावहेदास्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदातादातारौदातारः
मध्यमदातासेदातासाथेदाताध्वे
उत्तमदाताहेदातास्वहेदातास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिग्येदिग्यातेदिग्यिरे
मध्यमदिग्यिषेदिग्याथेदिग्यिढ्वे / दिग्यिध्वे
उत्तमदिग्येदिग्यिवहेदिग्यिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदितअदिषाताम्अदिषत
मध्यमअदिथाःअदिषाथाम्अदिढ्वम्
उत्तमअदिषिअदिष्वहिअदिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदासीष्टदासीयास्ताम्दासीरन्
मध्यमदासीष्ठाःदासीयास्थाम्दासीध्वम्
उत्तमदासीयदासीवहिदासीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदास्यतअदास्येताम्अदास्यन्त
मध्यमअदास्यथाःअदास्येथाम्अदास्यध्वम्
उत्तमअदास्येअदास्यावहिअदास्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें