🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:25:03 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बध् (बधँ)

भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.1128
धात्वर्थ: बन्धने चित्तविकारे च — बांधना, निन्दा करना, द्वेष करना (to bind,to restrain,to loathe,to hate, to criticize)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सतेबीभत्सेतेबीभत्सन्ते
मध्यमबीभत्ससेबीभत्सेथेबीभत्सध्वे
उत्तमबीभत्सेबीभत्सावहेबीभत्सामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सताम्बीभत्सेताम्बीभत्सन्ताम्
मध्यमबीभत्सस्वबीभत्सेथाम्बीभत्सध्वम्
उत्तमबीभत्सैबीभत्सावहैबीभत्सामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबीभत्सतअबीभत्सेताम्अबीभत्सन्त
मध्यमअबीभत्सथाःअबीभत्सेथाम्अबीभत्सध्वम्
उत्तमअबीभत्सेअबीभत्सावहिअबीभत्सामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सेतबीभत्सेयाताम्बीभत्सेरन्
मध्यमबीभत्सेथाःबीभत्सेयाथाम्बीभत्सेध्वम्
उत्तमबीभत्सेयबीभत्सेवहिबीभत्सेमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सिष्यतेबीभत्सिष्येतेबीभत्सिष्यन्ते
मध्यमबीभत्सिष्यसेबीभत्सिष्येथेबीभत्सिष्यध्वे
उत्तमबीभत्सिष्येबीभत्सिष्यावहेबीभत्सिष्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सिताबीभत्सितारौबीभत्सितारः
मध्यमबीभत्सितासेबीभत्सितासाथेबीभत्सिताध्वे
उत्तमबीभत्सिताहेबीभत्सितास्वहेबीभत्सितास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्साञ्चक्रे / बीभत्सामास / बीभत्साम्बभूवबीभत्साञ्चक्राते / बीभत्सामासतुः / बीभत्साम्बभूवतुःबीभत्साञ्चक्रिरे / बीभत्सामासुः / बीभत्साम्बभूवुः
मध्यमबीभत्साञ्चकृषे / बीभत्सामासिथ / बीभत्साम्बभूविथबीभत्साञ्चक्राथे / बीभत्सामासथुः / बीभत्साम्बभूवथुःबीभत्साञ्चकृढ्वे / बीभत्सामास / बीभत्साम्बभूव
उत्तमबीभत्साञ्चक्रे / बीभत्सामास / बीभत्साम्बभूवबीभत्साञ्चकृवहे / बीभत्सामासिव / बीभत्साम्बभूविवबीभत्साञ्चकृमहे / बीभत्सामासिम / बीभत्साम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबीभत्सिष्टअबीभत्सिषाताम्अबीभत्सिषत
मध्यमअबीभत्सिष्ठाःअबीभत्सिषाथाम्अबीभत्सिध्वम्
उत्तमअबीभत्सिषिअबीभत्सिष्वहिअबीभत्सिष्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबीभत्सिषीष्टबीभत्सिषीयास्ताम्बीभत्सिषीरन्
मध्यमबीभत्सिषीष्ठाःबीभत्सिषीयास्थाम्बीभत्सिषीध्वम्
उत्तमबीभत्सिषीयबीभत्सिषीवहिबीभत्सिषीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबीभत्सिष्यतअबीभत्सिष्येताम्अबीभत्सिष्यन्त
मध्यमअबीभत्सिष्यथाःअबीभत्सिष्येथाम्अबीभत्सिष्यध्वम्
उत्तमअबीभत्सिष्येअबीभत्सिष्यावहिअबीभत्सिष्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें