🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:52 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सृप् (सृपॢँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1138
धात्वर्थ: गतौ — जाना (to go)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्पतिसर्पतःसर्पन्ति
मध्यमसर्पसिसर्पथःसर्पथ
उत्तमसर्पामिसर्पावःसर्पामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्पतात् / सर्पताद् / सर्पतुसर्पताम्सर्पन्तु
मध्यमसर्प / सर्पतात् / सर्पताद्सर्पतम्सर्पत
उत्तमसर्पाणिसर्पावसर्पाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसर्पत् / असर्पद्असर्पताम्असर्पन्
मध्यमअसर्पःअसर्पतम्असर्पत
उत्तमअसर्पम्असर्पावअसर्पाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्पेत् / सर्पेद्सर्पेताम्सर्पेयुः
मध्यमसर्पेःसर्पेतम्सर्पेत
उत्तमसर्पेयम्सर्पेवसर्पेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्प्स्यति / स्रप्स्यतिसर्प्स्यतः / स्रप्स्यतःसर्प्स्यन्ति / स्रप्स्यन्ति
मध्यमसर्प्स्यसि / स्रप्स्यसिसर्प्स्यथः / स्रप्स्यथःसर्प्स्यथ / स्रप्स्यथ
उत्तमसर्प्स्यामि / स्रप्स्यामिसर्प्स्यावः / स्रप्स्यावःसर्प्स्यामः / स्रप्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसर्प्ता / स्रप्तासर्प्तारौ / स्रप्तारौसर्प्तारः / स्रप्तारः
मध्यमसर्प्तासि / स्रप्तासिसर्प्तास्थः / स्रप्तास्थःसर्प्तास्थ / स्रप्तास्थ
उत्तमसर्प्तास्मि / स्रप्तास्मिसर्प्तास्वः / स्रप्तास्वःसर्प्तास्मः / स्रप्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससर्पससृपतुःससृपुः
मध्यमससर्पिथससृपथुःससृप
उत्तमससर्पससृपिवससृपिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसृपत् / असृपद्असृपताम्असृपन्
मध्यमअसृपःअसृपतम्असृपत
उत्तमअसृपम्असृपावअसृपाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसृप्यात् / सृप्याद्सृप्यास्ताम्सृप्यासुः
मध्यमसृप्याःसृप्यास्तम्सृप्यास्त
उत्तमसृप्यासम्सृप्यास्वसृप्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसर्प्स्यत् / असर्प्स्यद् / अस्रप्स्यत् / अस्रप्स्यद्असर्प्स्यताम् / अस्रप्स्यताम्असर्प्स्यन् / अस्रप्स्यन्
मध्यमअसर्प्स्यः / अस्रप्स्यःअसर्प्स्यतम् / अस्रप्स्यतम्असर्प्स्यत / अस्रप्स्यत
उत्तमअसर्प्स्यम् / अस्रप्स्यम्असर्प्स्याव / अस्रप्स्यावअसर्प्स्याम / अस्रप्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें