२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
सृप् (सृपॢँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1138
धात्वर्थ: गतौ — जाना (to go)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्पति सर्पतः सर्पन्ति मध्यम सर्पसि सर्पथः सर्पथ उत्तम सर्पामि सर्पावः सर्पामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्पतात् / सर्पताद् / सर्पतु सर्पताम् सर्पन्तु मध्यम सर्प / सर्पतात् / सर्पताद् सर्पतम् सर्पत उत्तम सर्पाणि सर्पाव सर्पाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्पत् / असर्पद् असर्पताम् असर्पन् मध्यम असर्पः असर्पतम् असर्पत उत्तम असर्पम् असर्पाव असर्पाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्पेत् / सर्पेद् सर्पेताम् सर्पेयुः मध्यम सर्पेः सर्पेतम् सर्पेत उत्तम सर्पेयम् सर्पेव सर्पेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्प्स्यति / स्रप्स्यति सर्प्स्यतः / स्रप्स्यतः सर्प्स्यन्ति / स्रप्स्यन्ति मध्यम सर्प्स्यसि / स्रप्स्यसि सर्प्स्यथः / स्रप्स्यथः सर्प्स्यथ / स्रप्स्यथ उत्तम सर्प्स्यामि / स्रप्स्यामि सर्प्स्यावः / स्रप्स्यावः सर्प्स्यामः / स्रप्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्प्ता / स्रप्ता सर्प्तारौ / स्रप्तारौ सर्प्तारः / स्रप्तारः मध्यम सर्प्तासि / स्रप्तासि सर्प्तास्थः / स्रप्तास्थः सर्प्तास्थ / स्रप्तास्थ उत्तम सर्प्तास्मि / स्रप्तास्मि सर्प्तास्वः / स्रप्तास्वः सर्प्तास्मः / स्रप्तास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ससर्प ससृपतुः ससृपुः मध्यम ससर्पिथ ससृपथुः ससृप उत्तम ससर्प ससृपिव ससृपिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असृपत् / असृपद् असृपताम् असृपन् मध्यम असृपः असृपतम् असृपत उत्तम असृपम् असृपाव असृपाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सृप्यात् / सृप्याद् सृप्यास्ताम् सृप्यासुः मध्यम सृप्याः सृप्यास्तम् सृप्यास्त उत्तम सृप्यासम् सृप्यास्व सृप्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असर्प्स्यत् / असर्प्स्यद् / अस्रप्स्यत् / अस्रप्स्यद् असर्प्स्यताम् / अस्रप्स्यताम् असर्प्स्यन् / अस्रप्स्यन् मध्यम असर्प्स्यः / अस्रप्स्यः असर्प्स्यतम् / अस्रप्स्यतम् असर्प्स्यत / अस्रप्स्यत उत्तम असर्प्स्यम् / अस्रप्स्यम् असर्प्स्याव / अस्रप्स्याव असर्प्स्याम / अस्रप्स्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सृप्यते सृप्येते सृप्यन्ते मध्यम सृप्यसे सृप्येथे सृप्यध्वे उत्तम सृप्ये सृप्यावहे सृप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सृप्यताम् सृप्येताम् सृप्यन्ताम् मध्यम सृप्यस्व सृप्येथाम् सृप्यध्वम् उत्तम सृप्यै सृप्यावहै सृप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम असृप्यत असृप्येताम् असृप्यन्त मध्यम असृप्यथाः असृप्येथाम् असृप्यध्वम् उत्तम असृप्ये असृप्यावहि असृप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सृप्येत सृप्येयाताम् सृप्येरन् मध्यम सृप्येथाः सृप्येयाथाम् सृप्येध्वम् उत्तम सृप्येय सृप्येवहि सृप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम सर्प्स्यते / स्रप्स्यते सर्प्स्येते / स्रप्स्येते सर्प्स्यन्ते / स्रप्स्यन्ते मध्यम सर्प्स्यसे / स्रप्स्यसे सर्प्स्येथे / स्रप्स्येथे सर्प्स्यध्वे / स्रप्स्यध्वे उत्तम सर्प्स्ये / स्रप्स्ये सर्प्स्यावहे / स्रप्स्यावहे सर्प्स्यामहे / स्रप्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त सर्पण — — सर्पणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त सर्पक सर्पकः सर्पिका सर्पकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त स्रप्तृ स्रप्ता स्रप्त्री स्रप्तृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) स्रप्तव्य स्रप्तव्यः स्रप्तव्या स्रप्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त सर्पणीय सर्पणीयः सर्पणीया सर्पणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) सृप्त सृप्तः सृप्ता सृप्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) सृप्तवत् सृप्तवान् सृप्तवती सृप्तवत् / सृप्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) सर्पत् सर्पन् सर्पन्ती सर्पत् / सर्पद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त स्रप्स्यत् स्रप्स्यन् स्रप्स्यती / स्रप्स्यन्ती स्रप्स्यत् / स्रप्स्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) सृप्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रसृप्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) स्रप्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय सर्पम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त सर्प सर्पः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त सृप्ति — सृप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ससृप्वस् ससृप्वान् ससृपुषी ससृप्वत् / ससृप्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।