🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:11 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शान् (शानँ)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1150
धात्वर्थ: तेजने निशाने च — तेज करना, तीक्ष्ण करना, पैदा करना (to sharpen, to make pointed)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसतिशीशांसतःशीशांसन्ति
मध्यमशीशांससिशीशांसथःशीशांसथ
उत्तमशीशांसामिशीशांसावःशीशांसामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसतात् / शीशांसताद् / शीशांसतुशीशांसताम्शीशांसन्तु
मध्यमशीशांस / शीशांसतात् / शीशांसताद्शीशांसतम्शीशांसत
उत्तमशीशांसानिशीशांसावशीशांसाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीशांसत् / अशीशांसद्अशीशांसताम्अशीशांसन्
मध्यमअशीशांसःअशीशांसतम्अशीशांसत
उत्तमअशीशांसम्अशीशांसावअशीशांसाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसेत् / शीशांसेद्शीशांसेताम्शीशांसेयुः
मध्यमशीशांसेःशीशांसेतम्शीशांसेत
उत्तमशीशांसेयम्शीशांसेवशीशांसेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसिष्यतिशीशांसिष्यतःशीशांसिष्यन्ति
मध्यमशीशांसिष्यसिशीशांसिष्यथःशीशांसिष्यथ
उत्तमशीशांसिष्यामिशीशांसिष्यावःशीशांसिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसिताशीशांसितारौशीशांसितारः
मध्यमशीशांसितासिशीशांसितास्थःशीशांसितास्थ
उत्तमशीशांसितास्मिशीशांसितास्वःशीशांसितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांसाञ्चकार / शीशांसामास / शीशांसाम्बभूवशीशांसाञ्चक्रतुः / शीशांसामासतुः / शीशांसाम्बभूवतुःशीशांसाञ्चक्रुः / शीशांसामासुः / शीशांसाम्बभूवुः
मध्यमशीशांसाञ्चकर्थ / शीशांसामासिथ / शीशांसाम्बभूविथशीशांसाञ्चक्रथुः / शीशांसामासथुः / शीशांसाम्बभूवथुःशीशांसाञ्चक्र / शीशांसामास / शीशांसाम्बभूव
उत्तमशीशांसाञ्चकर / शीशांसाञ्चकार / शीशांसामास / शीशांसाम्बभूवशीशांसाञ्चकृव / शीशांसामासिव / शीशांसाम्बभूविवशीशांसाञ्चकृम / शीशांसामासिम / शीशांसाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीशांसीत् / अशीशांसीद्अशीशांसिष्टाम्अशीशांसिषुः
मध्यमअशीशांसीःअशीशांसिष्टम्अशीशांसिष्ट
उत्तमअशीशांसिषम्अशीशांसिष्वअशीशांसिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीशांस्यात् / शीशांस्याद्शीशांस्यास्ताम्शीशांस्यासुः
मध्यमशीशांस्याःशीशांस्यास्तम्शीशांस्यास्त
उत्तमशीशांस्यासम्शीशांस्यास्वशीशांस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशीशांसिष्यत् / अशीशांसिष्यद्अशीशांसिष्यताम्अशीशांसिष्यन्
मध्यमअशीशांसिष्यःअशीशांसिष्यतम्अशीशांसिष्यत
उत्तमअशीशांसिष्यम्अशीशांसिष्यावअशीशांसिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें