🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:18 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

द्विष् (द्विषँ)

अदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 02.0003
धात्वर्थ: अप्रीतौ — द्वेष करना, शत्रुता करना (to hate, to dislike, to grudge)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्वेष्टिद्विष्टःद्विषन्ति
मध्यमद्वेक्षिद्विष्ठःद्विष्ठ
उत्तमद्वेष्मिद्विष्वःद्विष्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्विष्टात् / द्विष्टाद् / द्वेष्टुद्विष्टाम्द्विषन्तु
मध्यमद्विड्ढि / द्विष्टात् / द्विष्टाद्द्विष्टम्द्विष्ट
उत्तमद्वेषाणिद्वेषावद्वेषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्वेट् / अद्वेड्अद्विष्टाम्अद्विषन् / अद्विषुः
मध्यमअद्वेट् / अद्वेड्अद्विष्टम्अद्विष्ट
उत्तमअद्वेषम्अद्विष्वअद्विष्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्विष्यात् / द्विष्याद्द्विष्याताम्द्विष्युः
मध्यमद्विष्याःद्विष्यातम्द्विष्यात
उत्तमद्विष्याम्द्विष्यावद्विष्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्वेक्ष्यतिद्वेक्ष्यतःद्वेक्ष्यन्ति
मध्यमद्वेक्ष्यसिद्वेक्ष्यथःद्वेक्ष्यथ
उत्तमद्वेक्ष्यामिद्वेक्ष्यावःद्वेक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्वेष्टाद्वेष्टारौद्वेष्टारः
मध्यमद्वेष्टासिद्वेष्टास्थःद्वेष्टास्थ
उत्तमद्वेष्टास्मिद्वेष्टास्वःद्वेष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिद्वेषदिद्विषतुःदिद्विषुः
मध्यमदिद्वेषिथदिद्विषथुःदिद्विष
उत्तमदिद्वेषदिद्विषिवदिद्विषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्विक्षत् / अद्विक्षद्अद्विक्षताम्अद्विक्षन्
मध्यमअद्विक्षःअद्विक्षतम्अद्विक्षत
उत्तमअद्विक्षम्अद्विक्षावअद्विक्षाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्विष्यात् / द्विष्याद्द्विष्यास्ताम्द्विष्यासुः
मध्यमद्विष्याःद्विष्यास्तम्द्विष्यास्त
उत्तमद्विष्यासम्द्विष्यास्वद्विष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्वेक्ष्यत् / अद्वेक्ष्यद्अद्वेक्ष्यताम्अद्वेक्ष्यन्
मध्यमअद्वेक्ष्यःअद्वेक्ष्यतम्अद्वेक्ष्यत
उत्तमअद्वेक्ष्यम्अद्वेक्ष्यावअद्वेक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें