२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दिह् (दिहँ)
अदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 02.0005
धात्वर्थ: उपचये — बढ़ना, जमाना, लीपटना, पोतना (to grow, to collect, to dishonor)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम देग्धि दिग्धः दिहन्ति मध्यम धेक्षि दिग्धः दिग्ध उत्तम देह्मि दिह्वः दिह्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिग्धात् / दिग्धाद् / देग्धु दिग्धाम् दिहन्तु मध्यम दिग्धात् / दिग्धाद् / दिग्धि दिग्धम् दिग्ध उत्तम देहानि देहाव देहाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधेक् / अधेग् अदिग्धाम् अदिहन् मध्यम अधेक् / अधेग् अदिग्धम् अदिग्ध उत्तम अदेहम् अदिह्व अदिह्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिह्यात् / दिह्याद् दिह्याताम् दिह्युः मध्यम दिह्याः दिह्यातम् दिह्यात उत्तम दिह्याम् दिह्याव दिह्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धेक्ष्यति धेक्ष्यतः धेक्ष्यन्ति मध्यम धेक्ष्यसि धेक्ष्यथः धेक्ष्यथ उत्तम धेक्ष्यामि धेक्ष्यावः धेक्ष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम देग्धा देग्धारौ देग्धारः मध्यम देग्धासि देग्धास्थः देग्धास्थ उत्तम देग्धास्मि देग्धास्वः देग्धास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिदेह दिदिहतुः दिदिहुः मध्यम दिदेहिथ दिदिहथुः दिदिह उत्तम दिदेह दिदिहिव दिदिहिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधिक्षत् / अधिक्षद् अधिक्षताम् अधिक्षन् मध्यम अधिक्षः अधिक्षतम् अधिक्षत उत्तम अधिक्षम् अधिक्षाव अधिक्षाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिह्यात् / दिह्याद् दिह्यास्ताम् दिह्यासुः मध्यम दिह्याः दिह्यास्तम् दिह्यास्त उत्तम दिह्यासम् दिह्यास्व दिह्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधेक्ष्यत् / अधेक्ष्यद् अधेक्ष्यताम् अधेक्ष्यन् मध्यम अधेक्ष्यः अधेक्ष्यतम् अधेक्ष्यत उत्तम अधेक्ष्यम् अधेक्ष्याव अधेक्ष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिग्धे दिहाते दिहते मध्यम धिक्षे दिहाथे धिग्ध्वे उत्तम दिहे दिह्वहे दिह्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिग्धाम् दिहाताम् दिहताम् मध्यम धिक्ष्व दिहाथाम् धिग्ध्वम् उत्तम देहै देहावहै देहामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदिग्ध अदिहाताम् अदिहत मध्यम अदिग्धाः अदिहाथाम् अधिग्ध्वम् उत्तम अदिहि अदिह्वहि अदिह्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिहीत दिहीयाताम् दिहीरन् मध्यम दिहीथाः दिहीयाथाम् दिहीध्वम् उत्तम दिहीय दिहीवहि दिहीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धेक्ष्यते धेक्ष्येते धेक्ष्यन्ते मध्यम धेक्ष्यसे धेक्ष्येथे धेक्ष्यध्वे उत्तम धेक्ष्ये धेक्ष्यावहे धेक्ष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम देग्धा देग्धारौ देग्धारः मध्यम देग्धासे देग्धासाथे देग्धाध्वे उत्तम देग्धाहे देग्धास्वहे देग्धास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिदिहे दिदिहाते दिदिहिरे मध्यम दिदिहिषे दिदिहाथे दिदिहिढ्वे / दिदिहिध्वे उत्तम दिदिहे दिदिहिवहे दिदिहिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदिग्ध / अधिक्षत अधिक्षाताम् अधिक्षन्त मध्यम अदिग्धाः / अधिक्षथाः अधिक्षाथाम् अधिक्षध्वम् / अधिग्ध्वम् उत्तम अधिक्षि अदिह्वहि / अधिक्षावहि अधिक्षामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धिक्षीष्ट धिक्षीयास्ताम् धिक्षीरन् मध्यम धिक्षीष्ठाः धिक्षीयास्थाम् धिक्षीध्वम् उत्तम धिक्षीय धिक्षीवहि धिक्षीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अधेक्ष्यत अधेक्ष्येताम् अधेक्ष्यन्त मध्यम अधेक्ष्यथाः अधेक्ष्येथाम् अधेक्ष्यध्वम् उत्तम अधेक्ष्ये अधेक्ष्यावहि अधेक्ष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिह्यते दिह्येते दिह्यन्ते मध्यम दिह्यसे दिह्येथे दिह्यध्वे उत्तम दिह्ये दिह्यावहे दिह्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिह्यताम् दिह्येताम् दिह्यन्ताम् मध्यम दिह्यस्व दिह्येथाम् दिह्यध्वम् उत्तम दिह्यै दिह्यावहै दिह्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदिह्यत अदिह्येताम् अदिह्यन्त मध्यम अदिह्यथाः अदिह्येथाम् अदिह्यध्वम् उत्तम अदिह्ये अदिह्यावहि अदिह्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दिह्येत दिह्येयाताम् दिह्येरन् मध्यम दिह्येथाः दिह्येयाथाम् दिह्येध्वम् उत्तम दिह्येय दिह्येवहि दिह्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम धेक्ष्यते धेक्ष्येते धेक्ष्यन्ते मध्यम धेक्ष्यसे धेक्ष्येथे धेक्ष्यध्वे उत्तम धेक्ष्ये धेक्ष्यावहे धेक्ष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त देहन — — देहनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त देहक देहकः देहिका देहकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त देग्धृ देग्धा देग्ध्री देग्धृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त देह्य देह्यः देह्या देह्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) देग्धव्य देग्धव्यः देग्धव्या देग्धव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त देहनीय देहनीयः देहनीया देहनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दिग्ध दिग्धः दिग्धा दिग्धम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दिग्धवत् दिग्धवान् दिग्धवती दिग्धवत् / दिग्धवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दिहत् दिहन् दिहती दिहत् / दिहद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त धेक्ष्यत् धेक्ष्यन् धेक्ष्यती / धेक्ष्यन्ती धेक्ष्यत् / धेक्ष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) दिहान दिहानः दिहाना दिहानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दिग्ध्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदिह्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) देग्धुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय देहम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त देह देहः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दिग्धि — दिग्धिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त दिदिह्वस् दिदिह्वान् दिदिहुषी दिदिह्वत् / दिदिह्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।