२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
कंस् (कसिँ)
अदादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 02.0014
धात्वर्थ: गतिशासनयोः — जाना, दण्ड देना, शासन करना (to go, to rule, to punish)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंस्ते कंसाते कंसते मध्यम कंस्से कंसाथे कन्ध्वे उत्तम कंसे कंस्वहे कंस्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंस्ताम् कंसाताम् कंसताम् मध्यम कंस्स्व कंसाथाम् कन्ध्वम् उत्तम कंसै कंसावहै कंसामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकंस्त अकंसाताम् अकंसत मध्यम अकंस्थाः अकंसाथाम् अकन्ध्वम् उत्तम अकंसि अकंस्वहि अकंस्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंसीत कंसीयाताम् कंसीरन् मध्यम कंसीथाः कंसीयाथाम् कंसीध्वम् उत्तम कंसीय कंसीवहि कंसीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंसिष्यते कंसिष्येते कंसिष्यन्ते मध्यम कंसिष्यसे कंसिष्येथे कंसिष्यध्वे उत्तम कंसिष्ये कंसिष्यावहे कंसिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंसिता कंसितारौ कंसितारः मध्यम कंसितासे कंसितासाथे कंसिताध्वे उत्तम कंसिताहे कंसितास्वहे कंसितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चकंसे चकंसाते चकंसिरे मध्यम चकंसिषे चकंसाथे चकंसिध्वे उत्तम चकंसे चकंसिवहे चकंसिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकंसिष्ट अकंसिषाताम् अकंसिषत मध्यम अकंसिष्ठाः अकंसिषाथाम् अकंसिध्वम् उत्तम अकंसिषि अकंसिष्वहि अकंसिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंसिषीष्ट कंसिषीयास्ताम् कंसिषीरन् मध्यम कंसिषीष्ठाः कंसिषीयास्थाम् कंसिषीध्वम् उत्तम कंसिषीय कंसिषीवहि कंसिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकंसिष्यत अकंसिष्येताम् अकंसिष्यन्त मध्यम अकंसिष्यथाः अकंसिष्येथाम् अकंसिष्यध्वम् उत्तम अकंसिष्ये अकंसिष्यावहि अकंसिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंस्यते कंस्येते कंस्यन्ते मध्यम कंस्यसे कंस्येथे कंस्यध्वे उत्तम कंस्ये कंस्यावहे कंस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंस्यताम् कंस्येताम् कंस्यन्ताम् मध्यम कंस्यस्व कंस्येथाम् कंस्यध्वम् उत्तम कंस्यै कंस्यावहै कंस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकंस्यत अकंस्येताम् अकंस्यन्त मध्यम अकंस्यथाः अकंस्येथाम् अकंस्यध्वम् उत्तम अकंस्ये अकंस्यावहि अकंस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंस्येत कंस्येयाताम् कंस्येरन् मध्यम कंस्येथाः कंस्येयाथाम् कंस्येध्वम् उत्तम कंस्येय कंस्येवहि कंस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कंसिष्यते कंसिष्येते कंसिष्यन्ते मध्यम कंसिष्यसे कंसिष्येथे कंसिष्यध्वे उत्तम कंसिष्ये कंसिष्यावहे कंसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त कंसन — — कंसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त कंसक कंसकः कंसिका कंसकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त कंसितृ कंसिता कंसित्री कंसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त कंस्य कंस्यः कंस्या कंस्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) कंसितव्य कंसितव्यः कंसितव्या कंसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त कंसनीय कंसनीयः कंसनीया कंसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) कंसित कंसितः कंसिता कंसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) कंसितवत् कंसितवान् कंसितवती कंसितवत् / कंसितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) कंसान कंसानः कंसाना कंसानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) कंसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रकंस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) कंसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय कंसम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त कंस कंसः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त कंस्ति — कंस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चकंस्वस् चकंस्वान् चकंसुषी चकंस्वत् / चकंस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।