🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:12:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यु (यु)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0027
धात्वर्थ: मिश्रणेऽमिश्रणे च — मिश्रित करना, मिलाना, मिलाप करना, पृथक पृथक करना (to mix, to join, to group)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयौतियुतःयुवन्ति
मध्यमयौषियुथःयुथ
उत्तमयौमियुवःयुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयुतात् / युताद् / यौतुयुताम्युवन्तु
मध्यमयुतात् / युताद् / युहियुतम्युत
उत्तमयवानियवावयवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयौत् / अयौद्अयुताम्अयुवन्
मध्यमअयौःअयुतम्अयुत
उत्तमअयवम्अयुवअयुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयुयात् / युयाद्युयाताम्युयुः
मध्यमयुयाःयुयातम्युयात
उत्तमयुयाम्युयावयुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयविष्यतियविष्यतःयविष्यन्ति
मध्यमयविष्यसियविष्यथःयविष्यथ
उत्तमयविष्यामियविष्यावःयविष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयवितायवितारौयवितारः
मध्यमयवितासियवितास्थःयवितास्थ
उत्तमयवितास्मियवितास्वःयवितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयुयावयुयुवतुःयुयुवुः
मध्यमयुयविथयुयुवथुःयुयुव
उत्तमयुयव / युयावयुयुविवयुयुविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयावीत् / अयावीद्अयाविष्टाम्अयाविषुः
मध्यमअयावीःअयाविष्टम्अयाविष्ट
उत्तमअयाविषम्अयाविष्वअयाविष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयूयात् / यूयाद्यूयास्ताम्यूयासुः
मध्यमयूयाःयूयास्तम्यूयास्त
उत्तमयूयासम्यूयास्वयूयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयविष्यत् / अयविष्यद्अयविष्यताम्अयविष्यन्
मध्यमअयविष्यःअयविष्यतम्अयविष्यत
उत्तमअयविष्यम्अयविष्यावअयविष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें