🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:35 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षु (टुक्षु)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0031
धात्वर्थ: शब्दे — शब्द करना (to sneeze, to cough)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षौतिक्षुतःक्षुवन्ति
मध्यमक्षौषिक्षुथःक्षुथ
उत्तमक्षौमिक्षुवःक्षुमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षुतात् / क्षुताद् / क्षौतुक्षुताम्क्षुवन्तु
मध्यमक्षुतात् / क्षुताद् / क्षुहिक्षुतम्क्षुत
उत्तमक्षवाणिक्षवावक्षवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षौत् / अक्षौद्अक्षुताम्अक्षुवन्
मध्यमअक्षौःअक्षुतम्अक्षुत
उत्तमअक्षवम्अक्षुवअक्षुम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षुयात् / क्षुयाद्क्षुयाताम्क्षुयुः
मध्यमक्षुयाःक्षुयातम्क्षुयात
उत्तमक्षुयाम्क्षुयावक्षुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षविष्यतिक्षविष्यतःक्षविष्यन्ति
मध्यमक्षविष्यसिक्षविष्यथःक्षविष्यथ
उत्तमक्षविष्यामिक्षविष्यावःक्षविष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षविताक्षवितारौक्षवितारः
मध्यमक्षवितासिक्षवितास्थःक्षवितास्थ
उत्तमक्षवितास्मिक्षवितास्वःक्षवितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचुक्षावचुक्षुवतुःचुक्षुवुः
मध्यमचुक्षविथचुक्षुवथुःचुक्षुव
उत्तमचुक्षव / चुक्षावचुक्षुविवचुक्षुविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षावीत् / अक्षावीद्अक्षाविष्टाम्अक्षाविषुः
मध्यमअक्षावीःअक्षाविष्टम्अक्षाविष्ट
उत्तमअक्षाविषम्अक्षाविष्वअक्षाविष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षूयात् / क्षूयाद्क्षूयास्ताम्क्षूयासुः
मध्यमक्षूयाःक्षूयास्तम्क्षूयास्त
उत्तमक्षूयासम्क्षूयास्वक्षूयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षविष्यत् / अक्षविष्यद्अक्षविष्यताम्अक्षविष्यन्
मध्यमअक्षविष्यःअक्षविष्यतम्अक्षविष्यत
उत्तमअक्षविष्यम्अक्षविष्यावअक्षविष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें