🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:41 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ख्या (ख्या)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0055
धात्वर्थ: प्रकथने — प्रख्यात करना, कहना, व्याख्यान करना (to explain, to make famous, to elocute)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्यातिख्यातःख्यान्ति
मध्यमख्यासिख्याथःख्याथ
उत्तमख्यामिख्यावःख्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्यातात् / ख्याताद् / ख्यातुख्याताम्ख्यान्तु
मध्यमख्यातात् / ख्याताद् / ख्याहिख्यातम्ख्यात
उत्तमख्यानिख्यावख्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअख्यात् / अख्याद्अख्याताम्अख्यान् / अख्युः
मध्यमअख्याःअख्यातम्अख्यात
उत्तमअख्याम्अख्यावअख्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्यायात् / ख्यायाद्ख्यायाताम्ख्यायुः
मध्यमख्यायाःख्यायातम्ख्यायात
उत्तमख्यायाम्ख्यायावख्यायाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्यास्यतिख्यास्यतःख्यास्यन्ति
मध्यमख्यास्यसिख्यास्यथःख्यास्यथ
उत्तमख्यास्यामिख्यास्यावःख्यास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्याताख्यातारौख्यातारः
मध्यमख्यातासिख्यातास्थःख्यातास्थ
उत्तमख्यातास्मिख्यातास्वःख्यातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचख्यौचख्यतुःचख्युः
मध्यमचख्याथ / चख्यिथचख्यथुःचख्य
उत्तमचख्यौचख्यिवचख्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअख्यत् / अख्यद्अख्यताम्अख्यन्
मध्यमअख्यःअख्यतम्अख्यत
उत्तमअख्यम्अख्यावअख्याम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमख्यायात् / ख्यायाद् / ख्येयात् / ख्येयाद्ख्यायास्ताम् / ख्येयास्ताम्ख्यायासुः / ख्येयासुः
मध्यमख्यायाः / ख्येयाःख्यायास्तम् / ख्येयास्तम्ख्यायास्त / ख्येयास्त
उत्तमख्यायासम् / ख्येयासम्ख्यायास्व / ख्येयास्वख्यायास्म / ख्येयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअख्यास्यत् / अख्यास्यद्अख्यास्यताम्अख्यास्यन्
मध्यमअख्यास्यःअख्यास्यतम्अख्यास्यत
उत्तमअख्यास्यम्अख्यास्यावअख्यास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें