२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मृज् (मृजूँ)
अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0061
धात्वर्थ: शुद्धौ — धोना, स्वच्छ करना (to cleanse, to purify)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मार्ष्टि मृष्टः मार्जन्ति / मृजन्ति मध्यम मार्क्षि मृष्ठः मृष्ठ उत्तम मार्ज्मि मृज्वः मृज्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मार्ष्टु / मृष्टात् / मृष्टाद् मृष्टाम् मार्जन्तु / मृजन्तु मध्यम मृड्ढि / मृष्टात् / मृष्टाद् मृष्टम् मृष्ट उत्तम मार्जानि मार्जाव मार्जाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमार्ट् / अमार्ड् अमृष्टाम् अमार्जन् / अमृजन् मध्यम अमार्ट् / अमार्ड् अमृष्टम् अमृष्ट उत्तम अमार्जम् अमृज्व अमृज्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृज्यात् / मृज्याद् मृज्याताम् मृज्युः मध्यम मृज्याः मृज्यातम् मृज्यात उत्तम मृज्याम् मृज्याव मृज्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मार्क्ष्यति / मार्जिष्यति मार्क्ष्यतः / मार्जिष्यतः मार्क्ष्यन्ति / मार्जिष्यन्ति मध्यम मार्क्ष्यसि / मार्जिष्यसि मार्क्ष्यथः / मार्जिष्यथः मार्क्ष्यथ / मार्जिष्यथ उत्तम मार्क्ष्यामि / मार्जिष्यामि मार्क्ष्यावः / मार्जिष्यावः मार्क्ष्यामः / मार्जिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मार्जिता / मार्ष्टा मार्जितारौ / मार्ष्टारौ मार्जितारः / मार्ष्टारः मध्यम मार्जितासि / मार्ष्टासि मार्जितास्थः / मार्ष्टास्थः मार्जितास्थ / मार्ष्टास्थ उत्तम मार्जितास्मि / मार्ष्टास्मि मार्जितास्वः / मार्ष्टास्वः मार्जितास्मः / मार्ष्टास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ममार्ज ममार्जतुः / ममृजतुः ममार्जुः / ममृजुः मध्यम ममार्जिथ / ममार्ष्ठ ममार्जथुः / ममृजथुः ममार्ज / ममृज उत्तम ममार्ज ममार्जिव / ममृजिव / ममृज्व ममार्जिम / ममृजिम / ममृज्म
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमार्क्षीत् / अमार्क्षीद् / अमार्जीत् / अमार्जीद् अमार्जिष्टाम् / अमार्ष्टाम् अमार्क्षुः / अमार्जिषुः मध्यम अमार्क्षीः / अमार्जीः अमार्जिष्टम् / अमार्ष्टम् अमार्जिष्ट / अमार्ष्ट उत्तम अमार्क्षम् / अमार्जिषम् अमार्क्ष्व / अमार्जिष्व अमार्क्ष्म / अमार्जिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृज्यात् / मृज्याद् मृज्यास्ताम् मृज्यासुः मध्यम मृज्याः मृज्यास्तम् मृज्यास्त उत्तम मृज्यासम् मृज्यास्व मृज्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमार्क्ष्यत् / अमार्क्ष्यद् / अमार्जिष्यत् / अमार्जिष्यद् अमार्क्ष्यताम् / अमार्जिष्यताम् अमार्क्ष्यन् / अमार्जिष्यन् मध्यम अमार्क्ष्यः / अमार्जिष्यः अमार्क्ष्यतम् / अमार्जिष्यतम् अमार्क्ष्यत / अमार्जिष्यत उत्तम अमार्क्ष्यम् / अमार्जिष्यम् अमार्क्ष्याव / अमार्जिष्याव अमार्क्ष्याम / अमार्जिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृज्यते मृज्येते मृज्यन्ते मध्यम मृज्यसे मृज्येथे मृज्यध्वे उत्तम मृज्ये मृज्यावहे मृज्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृज्यताम् मृज्येताम् मृज्यन्ताम् मध्यम मृज्यस्व मृज्येथाम् मृज्यध्वम् उत्तम मृज्यै मृज्यावहै मृज्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमृज्यत अमृज्येताम् अमृज्यन्त मध्यम अमृज्यथाः अमृज्येथाम् अमृज्यध्वम् उत्तम अमृज्ये अमृज्यावहि अमृज्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृज्येत मृज्येयाताम् मृज्येरन् मध्यम मृज्येथाः मृज्येयाथाम् मृज्येध्वम् उत्तम मृज्येय मृज्येवहि मृज्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मार्क्ष्यते / मार्जिष्यते मार्क्ष्येते / मार्जिष्येते मार्क्ष्यन्ते / मार्जिष्यन्ते मध्यम मार्क्ष्यसे / मार्जिष्यसे मार्क्ष्येथे / मार्जिष्येथे मार्क्ष्यध्वे / मार्जिष्यध्वे उत्तम मार्क्ष्ये / मार्जिष्ये मार्क्ष्यावहे / मार्जिष्यावहे मार्क्ष्यामहे / मार्जिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मार्जन — — मार्जनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मार्जक मार्जकः मार्जिका मार्जकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मार्ष्टृ मार्ष्टा मार्ष्ट्री मार्ष्टृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त मार्ज्य मार्ज्यः मार्ज्या मार्ज्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मार्ष्टव्य मार्ष्टव्यः मार्ष्टव्या मार्ष्टव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मार्जनीय मार्जनीयः मार्जनीया मार्जनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मृष्ट मृष्टः मृष्टा मृष्टम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मृष्टवत् मृष्टवान् मृष्टवती मृष्टवत् / मृष्टवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) मृजत् मृजन् मृजती मृजत् / मृजद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मार्क्ष्यत् मार्क्ष्यन् मार्क्ष्यती / मार्क्ष्यन्ती मार्क्ष्यत् / मार्क्ष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मृष्ट्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमृज्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मार्ष्टुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मार्जम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त मार्ग मार्गः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मृष्टि — मृष्टिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ममृज्वस् ममृज्वान् ममृजुषी ममृज्वत् / ममृज्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।