🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:18 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

जक्ष् (जक्षँ)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0066
धात्वर्थ: भक्षहसनयोः — कहना, हसना (to eat,to consume,to laugh)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्षितिजक्षितःजक्षति
मध्यमजक्षिषिजक्षिथःजक्षिथ
उत्तमजक्षिमिजक्षिवःजक्षिमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्षितात् / जक्षिताद् / जक्षितुजक्षिताम्जक्षतु
मध्यमजक्षितात् / जक्षिताद् / जक्षिहिजक्षितम्जक्षित
उत्तमजक्षाणिजक्षावजक्षाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजक्षत् / अजक्षद् / अजक्षीत् / अजक्षीद्अजक्षिताम्अजक्षुः
मध्यमअजक्षः / अजक्षीःअजक्षितम्अजक्षित
उत्तमअजक्षम्अजक्षिवअजक्षिम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्ष्यात् / जक्ष्याद्जक्ष्याताम्जक्ष्युः
मध्यमजक्ष्याःजक्ष्यातम्जक्ष्यात
उत्तमजक्ष्याम्जक्ष्यावजक्ष्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्षिष्यतिजक्षिष्यतःजक्षिष्यन्ति
मध्यमजक्षिष्यसिजक्षिष्यथःजक्षिष्यथ
उत्तमजक्षिष्यामिजक्षिष्यावःजक्षिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्षिताजक्षितारौजक्षितारः
मध्यमजक्षितासिजक्षितास्थःजक्षितास्थ
उत्तमजक्षितास्मिजक्षितास्वःजक्षितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजजक्षजजक्षतुःजजक्षुः
मध्यमजजक्षिथजजक्षथुःजजक्ष
उत्तमजजक्षजजक्षिवजजक्षिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजक्षीत् / अजक्षीद्अजक्षिष्टाम्अजक्षिषुः
मध्यमअजक्षीःअजक्षिष्टम्अजक्षिष्ट
उत्तमअजक्षिषम्अजक्षिष्वअजक्षिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजक्ष्यात् / जक्ष्याद्जक्ष्यास्ताम्जक्ष्यासुः
मध्यमजक्ष्याःजक्ष्यास्तम्जक्ष्यास्त
उत्तमजक्ष्यासम्जक्ष्यास्वजक्ष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजक्षिष्यत् / अजक्षिष्यद्अजक्षिष्यताम्अजक्षिष्यन्
मध्यमअजक्षिष्यःअजक्षिष्यतम्अजक्षिष्यत
उत्तमअजक्षिष्यम्अजक्षिष्यावअजक्षिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें