२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
धी (धीङ्)
दिवादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 04.0031
धात्वर्थ: आधारे आदाने अनादरे च — धारण करना, आधारभूत होना, गुप्त होना, छिप जाना (to support,to hold,to take, to despise, to become hidden, to disappear)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयते
धीयेते
धीयन्ते
मध्यम
धीयसे
धीयेथे
धीयध्वे
उत्तम
धीये
धीयावहे
धीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयताम्
धीयेताम्
धीयन्ताम्
मध्यम
धीयस्व
धीयेथाम्
धीयध्वम्
उत्तम
धीयै
धीयावहै
धीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधीयत
अधीयेताम्
अधीयन्त
मध्यम
अधीयथाः
अधीयेथाम्
अधीयध्वम्
उत्तम
अधीये
अधीयावहि
अधीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयेत
धीयेयाताम्
धीयेरन्
मध्यम
धीयेथाः
धीयेयाथाम्
धीयेध्वम्
उत्तम
धीयेय
धीयेवहि
धीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धेष्यते
धेष्येते
धेष्यन्ते
मध्यम
धेष्यसे
धेष्येथे
धेष्यध्वे
उत्तम
धेष्ये
धेष्यावहे
धेष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धेता
धेतारौ
धेतारः
मध्यम
धेतासे
धेतासाथे
धेताध्वे
उत्तम
धेताहे
धेतास्वहे
धेतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
दिध्ये
दिध्याते
दिध्यिरे
मध्यम
दिध्यिषे
दिध्याथे
दिध्यिढ्वे / दिध्यिध्वे
उत्तम
दिध्ये
दिध्यिवहे
दिध्यिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधेष्ट
अधेषाताम्
अधेषत
मध्यम
अधेष्ठाः
अधेषाथाम्
अधेढ्वम्
उत्तम
अधेषि
अधेष्वहि
अधेष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धेषीष्ट
धेषीयास्ताम्
धेषीरन्
मध्यम
धेषीष्ठाः
धेषीयास्थाम्
धेषीढ्वम्
उत्तम
धेषीय
धेषीवहि
धेषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधेष्यत
अधेष्येताम्
अधेष्यन्त
मध्यम
अधेष्यथाः
अधेष्येथाम्
अधेष्यध्वम्
उत्तम
अधेष्ये
अधेष्यावहि
अधेष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयते
धीयेते
धीयन्ते
मध्यम
धीयसे
धीयेथे
धीयध्वे
उत्तम
धीये
धीयावहे
धीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयताम्
धीयेताम्
धीयन्ताम्
मध्यम
धीयस्व
धीयेथाम्
धीयध्वम्
उत्तम
धीयै
धीयावहै
धीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अधीयत
अधीयेताम्
अधीयन्त
मध्यम
अधीयथाः
अधीयेथाम्
अधीयध्वम्
उत्तम
अधीये
अधीयावहि
अधीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धीयेत
धीयेयाताम्
धीयेरन्
मध्यम
धीयेथाः
धीयेयाथाम्
धीयेध्वम्
उत्तम
धीयेय
धीयेवहि
धीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
धायिष्यते / धेष्यते
धायिष्येते / धेष्येते
धायिष्यन्ते / धेष्यन्ते
मध्यम
धायिष्यसे / धेष्यसे
धायिष्येथे / धेष्येथे
धायिष्यध्वे / धेष्यध्वे
उत्तम
धायिष्ये / धेष्ये
धायिष्यावहे / धेष्यावहे
धायिष्यामहे / धेष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
धयन
—
—
धयनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
धायक
धायकः
धायिका
धायकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
धेतृ
धेता
धेत्री
धेतृ
यत्
विध्यर्थक कृदन्त
धेय
धेयः
धेया
धेयम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
धेतव्य
धेतव्यः
धेतव्या
धेतव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
धयनीय
धयनीयः
धयनीया
धयनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
धीन
धीनः
धीना
धीनम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
धीनवत्
धीनवान्
धीनवती
धीनवत् / धीनवद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
धीयमान
धीयमानः
धीयमाना
धीयमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
धीत्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रधीय
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
धेतुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
धायम्
—
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
धीति
—
धीतिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
दिधीवस्
दिधीवान्
दिधुषी
दिधीवत् / दिधीवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।