🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:34 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

लाख् (लाखृँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0131
धात्वर्थ: शोषणालमर्थयोः — सूखना, शुष्क होना, भूषित करना, कार्यक्षम होना, रोकना, निषेध करना (to dry out, to decorate, to be sufficient, to refuse, to prevent, to stop)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाखतिलाखतःलाखन्ति
मध्यमलाखसिलाखथःलाखथ
उत्तमलाखामिलाखावःलाखामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाखतात् / लाखताद् / लाखतुलाखताम्लाखन्तु
मध्यमलाख / लाखतात् / लाखताद्लाखतम्लाखत
उत्तमलाखानिलाखावलाखाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलाखत् / अलाखद्अलाखताम्अलाखन्
मध्यमअलाखःअलाखतम्अलाखत
उत्तमअलाखम्अलाखावअलाखाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाखेत् / लाखेद्लाखेताम्लाखेयुः
मध्यमलाखेःलाखेतम्लाखेत
उत्तमलाखेयम्लाखेवलाखेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाखिष्यतिलाखिष्यतःलाखिष्यन्ति
मध्यमलाखिष्यसिलाखिष्यथःलाखिष्यथ
उत्तमलाखिष्यामिलाखिष्यावःलाखिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाखितालाखितारौलाखितारः
मध्यमलाखितासिलाखितास्थःलाखितास्थ
उत्तमलाखितास्मिलाखितास्वःलाखितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमललाखललाखतुःललाखुः
मध्यमललाखिथललाखथुःललाख
उत्तमललाखललाखिवललाखिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलाखीत् / अलाखीद्अलाखिष्टाम्अलाखिषुः
मध्यमअलाखीःअलाखिष्टम्अलाखिष्ट
उत्तमअलाखिषम्अलाखिष्वअलाखिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमलाख्यात् / लाख्याद्लाख्यास्ताम्लाख्यासुः
मध्यमलाख्याःलाख्यास्तम्लाख्यास्त
उत्तमलाख्यासम्लाख्यास्वलाख्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअलाखिष्यत् / अलाखिष्यद्अलाखिष्यताम्अलाखिष्यन्
मध्यमअलाखिष्यःअलाखिष्यतम्अलाखिष्यत
उत्तमअलाखिष्यम्अलाखिष्यावअलाखिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें