२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पी (पीङ्)
दिवादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 04.0036
धात्वर्थ: पाने — पीना (to drink)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयते पीयेते पीयन्ते मध्यम पीयसे पीयेथे पीयध्वे उत्तम पीये पीयावहे पीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयताम् पीयेताम् पीयन्ताम् मध्यम पीयस्व पीयेथाम् पीयध्वम् उत्तम पीयै पीयावहै पीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपीयत अपीयेताम् अपीयन्त मध्यम अपीयथाः अपीयेथाम् अपीयध्वम् उत्तम अपीये अपीयावहि अपीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयेत पीयेयाताम् पीयेरन् मध्यम पीयेथाः पीयेयाथाम् पीयेध्वम् उत्तम पीयेय पीयेवहि पीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पेष्यते पेष्येते पेष्यन्ते मध्यम पेष्यसे पेष्येथे पेष्यध्वे उत्तम पेष्ये पेष्यावहे पेष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पेता पेतारौ पेतारः मध्यम पेतासे पेतासाथे पेताध्वे उत्तम पेताहे पेतास्वहे पेतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पिप्ये पिप्याते पिप्यिरे मध्यम पिप्यिषे पिप्याथे पिप्यिढ्वे / पिप्यिध्वे उत्तम पिप्ये पिप्यिवहे पिप्यिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपेष्ट अपेषाताम् अपेषत मध्यम अपेष्ठाः अपेषाथाम् अपेढ्वम् उत्तम अपेषि अपेष्वहि अपेष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पेषीष्ट पेषीयास्ताम् पेषीरन् मध्यम पेषीष्ठाः पेषीयास्थाम् पेषीढ्वम् उत्तम पेषीय पेषीवहि पेषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपेष्यत अपेष्येताम् अपेष्यन्त मध्यम अपेष्यथाः अपेष्येथाम् अपेष्यध्वम् उत्तम अपेष्ये अपेष्यावहि अपेष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयते पीयेते पीयन्ते मध्यम पीयसे पीयेथे पीयध्वे उत्तम पीये पीयावहे पीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयताम् पीयेताम् पीयन्ताम् मध्यम पीयस्व पीयेथाम् पीयध्वम् उत्तम पीयै पीयावहै पीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपीयत अपीयेताम् अपीयन्त मध्यम अपीयथाः अपीयेथाम् अपीयध्वम् उत्तम अपीये अपीयावहि अपीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पीयेत पीयेयाताम् पीयेरन् मध्यम पीयेथाः पीयेयाथाम् पीयेध्वम् उत्तम पीयेय पीयेवहि पीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पायिष्यते / पेष्यते पायिष्येते / पेष्येते पायिष्यन्ते / पेष्यन्ते मध्यम पायिष्यसे / पेष्यसे पायिष्येथे / पेष्येथे पायिष्यध्वे / पेष्यध्वे उत्तम पायिष्ये / पेष्ये पायिष्यावहे / पेष्यावहे पायिष्यामहे / पेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पयन — — पयनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पायक पायकः पायिका पायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पेतृ पेता पेत्री पेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त पेय पेयः पेया पेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पेतव्य पेतव्यः पेतव्या पेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पयनीय पयनीयः पयनीया पयनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पीत पीतः पीता पीतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पीतवत् पीतवान् पीतवती पीतवत् / पीतवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) पीयमान पीयमानः पीयमाना पीयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पीत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपीय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पीति — पीतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पिपीवस् पिपीवान् पिपुषी पिपीवत् / पिपीवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।