🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:59 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

द्राख् (द्राखृँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0132
धात्वर्थ: शोषणालमर्थयोः — सूखना, शुष्क होना, भूषित करना, कार्यक्षम होना, रोकना, निषेध करना (to dry out, to decorate, to be sufficient, to refuse, to prevent, to stop)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राखतिद्राखतःद्राखन्ति
मध्यमद्राखसिद्राखथःद्राखथ
उत्तमद्राखामिद्राखावःद्राखामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राखतात् / द्राखताद् / द्राखतुद्राखताम्द्राखन्तु
मध्यमद्राख / द्राखतात् / द्राखताद्द्राखतम्द्राखत
उत्तमद्राखाणिद्राखावद्राखाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्राखत् / अद्राखद्अद्राखताम्अद्राखन्
मध्यमअद्राखःअद्राखतम्अद्राखत
उत्तमअद्राखम्अद्राखावअद्राखाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राखेत् / द्राखेद्द्राखेताम्द्राखेयुः
मध्यमद्राखेःद्राखेतम्द्राखेत
उत्तमद्राखेयम्द्राखेवद्राखेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राखिष्यतिद्राखिष्यतःद्राखिष्यन्ति
मध्यमद्राखिष्यसिद्राखिष्यथःद्राखिष्यथ
उत्तमद्राखिष्यामिद्राखिष्यावःद्राखिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राखिताद्राखितारौद्राखितारः
मध्यमद्राखितासिद्राखितास्थःद्राखितास्थ
उत्तमद्राखितास्मिद्राखितास्वःद्राखितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदद्राखदद्राखतुःदद्राखुः
मध्यमदद्राखिथदद्राखथुःदद्राख
उत्तमदद्राखदद्राखिवदद्राखिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्राखीत् / अद्राखीद्अद्राखिष्टाम्अद्राखिषुः
मध्यमअद्राखीःअद्राखिष्टम्अद्राखिष्ट
उत्तमअद्राखिषम्अद्राखिष्वअद्राखिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राख्यात् / द्राख्याद्द्राख्यास्ताम्द्राख्यासुः
मध्यमद्राख्याःद्राख्यास्तम्द्राख्यास्त
उत्तमद्राख्यासम्द्राख्यास्वद्राख्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्राखिष्यत् / अद्राखिष्यद्अद्राखिष्यताम्अद्राखिष्यन्
मध्यमअद्राखिष्यःअद्राखिष्यतम्अद्राखिष्यत
उत्तमअद्राखिष्यम्अद्राखिष्यावअद्राखिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें