२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
पूर् (पूरीँ)
दिवादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 04.0046
धात्वर्थ: आप्यायने — पूर्ण करना, भरना (to fill,to complete, to fullfill)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्यते पूर्येते पूर्यन्ते मध्यम पूर्यसे पूर्येथे पूर्यध्वे उत्तम पूर्ये पूर्यावहे पूर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्यताम् पूर्येताम् पूर्यन्ताम् मध्यम पूर्यस्व पूर्येथाम् पूर्यध्वम् उत्तम पूर्यै पूर्यावहै पूर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपूर्यत अपूर्येताम् अपूर्यन्त मध्यम अपूर्यथाः अपूर्येथाम् अपूर्यध्वम् उत्तम अपूर्ये अपूर्यावहि अपूर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्येत पूर्येयाताम् पूर्येरन् मध्यम पूर्येथाः पूर्येयाथाम् पूर्येध्वम् उत्तम पूर्येय पूर्येवहि पूर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूरिष्यते पूरिष्येते पूरिष्यन्ते मध्यम पूरिष्यसे पूरिष्येथे पूरिष्यध्वे उत्तम पूरिष्ये पूरिष्यावहे पूरिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूरिता पूरितारौ पूरितारः मध्यम पूरितासे पूरितासाथे पूरिताध्वे उत्तम पूरिताहे पूरितास्वहे पूरितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पुपूरे पुपूराते पुपूरिरे मध्यम पुपूरिषे पुपूराथे पुपूरिढ्वे / पुपूरिध्वे उत्तम पुपूरे पुपूरिवहे पुपूरिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपूरि / अपूरिष्ट अपूरिषाताम् अपूरिषत मध्यम अपूरिष्ठाः अपूरिषाथाम् अपूरिढ्वम् / अपूरिध्वम् उत्तम अपूरिषि अपूरिष्वहि अपूरिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूरिषीष्ट पूरिषीयास्ताम् पूरिषीरन् मध्यम पूरिषीष्ठाः पूरिषीयास्थाम् पूरिषीढ्वम् / पूरिषीध्वम् उत्तम पूरिषीय पूरिषीवहि पूरिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपूरिष्यत अपूरिष्येताम् अपूरिष्यन्त मध्यम अपूरिष्यथाः अपूरिष्येथाम् अपूरिष्यध्वम् उत्तम अपूरिष्ये अपूरिष्यावहि अपूरिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्यते पूर्येते पूर्यन्ते मध्यम पूर्यसे पूर्येथे पूर्यध्वे उत्तम पूर्ये पूर्यावहे पूर्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्यताम् पूर्येताम् पूर्यन्ताम् मध्यम पूर्यस्व पूर्येथाम् पूर्यध्वम् उत्तम पूर्यै पूर्यावहै पूर्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अपूर्यत अपूर्येताम् अपूर्यन्त मध्यम अपूर्यथाः अपूर्येथाम् अपूर्यध्वम् उत्तम अपूर्ये अपूर्यावहि अपूर्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूर्येत पूर्येयाताम् पूर्येरन् मध्यम पूर्येथाः पूर्येयाथाम् पूर्येध्वम् उत्तम पूर्येय पूर्येवहि पूर्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम पूरिष्यते पूरिष्येते पूरिष्यन्ते मध्यम पूरिष्यसे पूरिष्येथे पूरिष्यध्वे उत्तम पूरिष्ये पूरिष्यावहे पूरिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त पूरण — — पूरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त पूरक पूरकः पूरिका पूरकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त पूरितृ पूरिता पूरित्री पूरितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त पूर्य पूर्यः पूर्या पूर्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) पूरितव्य पूरितव्यः पूरितव्या पूरितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त पूरणीय पूरणीयः पूरणीया पूरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) पूर्ण पूर्णः पूर्णा पूर्णम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) पूर्णवत् पूर्णवान् पूर्णवती पूर्णवत् / पूर्णवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) पूर्यमाण पूर्यमाणः पूर्यमाणा पूर्यमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) पूरित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रपूर्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) पूरितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय पूरम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त पूर पूरः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त पूर्ति — पूर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त पुपूर्वस् पुपूर्वान् पुपूरुषी पुपूर्वत् / पुपूर्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।