🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:22 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

ध्राख् (ध्राखृँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0133
धात्वर्थ: शोषणालमर्थयोः — सूखना, शुष्क होना, भूषित करना, कार्यक्षम होना, रोकना, निषेध करना (to dry out, to decorate, to be sufficient, to refuse, to prevent, to stop)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राखतिध्राखतःध्राखन्ति
मध्यमध्राखसिध्राखथःध्राखथ
उत्तमध्राखामिध्राखावःध्राखामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राखतात् / ध्राखताद् / ध्राखतुध्राखताम्ध्राखन्तु
मध्यमध्राख / ध्राखतात् / ध्राखताद्ध्राखतम्ध्राखत
उत्तमध्राखाणिध्राखावध्राखाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअध्राखत् / अध्राखद्अध्राखताम्अध्राखन्
मध्यमअध्राखःअध्राखतम्अध्राखत
उत्तमअध्राखम्अध्राखावअध्राखाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राखेत् / ध्राखेद्ध्राखेताम्ध्राखेयुः
मध्यमध्राखेःध्राखेतम्ध्राखेत
उत्तमध्राखेयम्ध्राखेवध्राखेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राखिष्यतिध्राखिष्यतःध्राखिष्यन्ति
मध्यमध्राखिष्यसिध्राखिष्यथःध्राखिष्यथ
उत्तमध्राखिष्यामिध्राखिष्यावःध्राखिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राखिताध्राखितारौध्राखितारः
मध्यमध्राखितासिध्राखितास्थःध्राखितास्थ
उत्तमध्राखितास्मिध्राखितास्वःध्राखितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदध्राखदध्राखतुःदध्राखुः
मध्यमदध्राखिथदध्राखथुःदध्राख
उत्तमदध्राखदध्राखिवदध्राखिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअध्राखीत् / अध्राखीद्अध्राखिष्टाम्अध्राखिषुः
मध्यमअध्राखीःअध्राखिष्टम्अध्राखिष्ट
उत्तमअध्राखिषम्अध्राखिष्वअध्राखिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमध्राख्यात् / ध्राख्याद्ध्राख्यास्ताम्ध्राख्यासुः
मध्यमध्राख्याःध्राख्यास्तम्ध्राख्यास्त
उत्तमध्राख्यासम्ध्राख्यास्वध्राख्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअध्राखिष्यत् / अध्राखिष्यद्अध्राखिष्यताम्अध्राखिष्यन्
मध्यमअध्राखिष्यःअध्राखिष्यतम्अध्राखिष्यत
उत्तमअध्राखिष्यम्अध्राखिष्यावअध्राखिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें