🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:59 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

बुध् (बुधँ)

दिवादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 04.0068
धात्वर्थ: अवगमने — जानना (to know, to understand)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुध्यतेबुध्येतेबुध्यन्ते
मध्यमबुध्यसेबुध्येथेबुध्यध्वे
उत्तमबुध्येबुध्यावहेबुध्यामहे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुध्यताम्बुध्येताम्बुध्यन्ताम्
मध्यमबुध्यस्वबुध्येथाम्बुध्यध्वम्
उत्तमबुध्यैबुध्यावहैबुध्यामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुध्यतअबुध्येताम्अबुध्यन्त
मध्यमअबुध्यथाःअबुध्येथाम्अबुध्यध्वम्
उत्तमअबुध्येअबुध्यावहिअबुध्यामहि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुध्येतबुध्येयाताम्बुध्येरन्
मध्यमबुध्येथाःबुध्येयाथाम्बुध्येध्वम्
उत्तमबुध्येयबुध्येवहिबुध्येमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभोत्स्यतेभोत्स्येतेभोत्स्यन्ते
मध्यमभोत्स्यसेभोत्स्येथेभोत्स्यध्वे
उत्तमभोत्स्येभोत्स्यावहेभोत्स्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबोद्धाबोद्धारौबोद्धारः
मध्यमबोद्धासेबोद्धासाथेबोद्धाध्वे
उत्तमबोद्धाहेबोद्धास्वहेबोद्धास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमबुबुधेबुबुधातेबुबुधिरे
मध्यमबुबुधिषेबुबुधाथेबुबुधिध्वे
उत्तमबुबुधेबुबुधिवहेबुबुधिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअबुद्ध / अबोधिअभुत्साताम्अभुत्सत
मध्यमअबुद्धाःअभुत्साथाम्अभुद्ध्वम्
उत्तमअभुत्सिअभुत्स्वहिअभुत्स्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमभुत्सीष्टभुत्सीयास्ताम्भुत्सीरन्
मध्यमभुत्सीष्ठाःभुत्सीयास्थाम्भुत्सीध्वम्
उत्तमभुत्सीयभुत्सीवहिभुत्सीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअभोत्स्यतअभोत्स्येताम्अभोत्स्यन्त
मध्यमअभोत्स्यथाःअभोत्स्येथाम्अभोत्स्यध्वम्
उत्तमअभोत्स्येअभोत्स्यावहिअभोत्स्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें