२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
तम् (तमुँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0099
धात्वर्थ: काङ्क्षायाम् — इच्छा करना, दुःखित होना (to desire, to wish, to be sad)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताम्यति ताम्यतः ताम्यन्ति मध्यम ताम्यसि ताम्यथः ताम्यथ उत्तम ताम्यामि ताम्यावः ताम्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताम्यतात् / ताम्यताद् / ताम्यतु ताम्यताम् ताम्यन्तु मध्यम ताम्य / ताम्यतात् / ताम्यताद् ताम्यतम् ताम्यत उत्तम ताम्यानि ताम्याव ताम्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अताम्यत् / अताम्यद् अताम्यताम् अताम्यन् मध्यम अताम्यः अताम्यतम् अताम्यत उत्तम अताम्यम् अताम्याव अताम्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ताम्येत् / ताम्येद् ताम्येताम् ताम्येयुः मध्यम ताम्येः ताम्येतम् ताम्येत उत्तम ताम्येयम् ताम्येव ताम्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तमिष्यति तमिष्यतः तमिष्यन्ति मध्यम तमिष्यसि तमिष्यथः तमिष्यथ उत्तम तमिष्यामि तमिष्यावः तमिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तमिता तमितारौ तमितारः मध्यम तमितासि तमितास्थः तमितास्थ उत्तम तमितास्मि तमितास्वः तमितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तताम तेमतुः तेमुः मध्यम तेमिथ तेमथुः तेम उत्तम ततम / तताम तेमिव तेमिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतमत् / अतमद् अतमताम् अतमन् मध्यम अतमः अतमतम् अतमत उत्तम अतमम् अतमाव अतमाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तम्यात् / तम्याद् तम्यास्ताम् तम्यासुः मध्यम तम्याः तम्यास्तम् तम्यास्त उत्तम तम्यासम् तम्यास्व तम्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतमिष्यत् / अतमिष्यद् अतमिष्यताम् अतमिष्यन् मध्यम अतमिष्यः अतमिष्यतम् अतमिष्यत उत्तम अतमिष्यम् अतमिष्याव अतमिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तम्यते तम्येते तम्यन्ते मध्यम तम्यसे तम्येथे तम्यध्वे उत्तम तम्ये तम्यावहे तम्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तम्यताम् तम्येताम् तम्यन्ताम् मध्यम तम्यस्व तम्येथाम् तम्यध्वम् उत्तम तम्यै तम्यावहै तम्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अतम्यत अतम्येताम् अतम्यन्त मध्यम अतम्यथाः अतम्येथाम् अतम्यध्वम् उत्तम अतम्ये अतम्यावहि अतम्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तम्येत तम्येयाताम् तम्येरन् मध्यम तम्येथाः तम्येयाथाम् तम्येध्वम् उत्तम तम्येय तम्येवहि तम्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम तमिष्यते तमिष्येते तमिष्यन्ते मध्यम तमिष्यसे तमिष्येथे तमिष्यध्वे उत्तम तमिष्ये तमिष्यावहे तमिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त तमन — — तमनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त तमक तमकः तमिका तमकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त तमितृ तमिता तमित्री तमितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त तम्य तम्यः तम्या तम्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) तमितव्य तमितव्यः तमितव्या तमितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त तमनीय तमनीयः तमनीया तमनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) तान्त तान्तः तान्ता तान्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) तान्तवत् तान्तवान् तान्तवती तान्तवत् / तान्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ताम्यत् ताम्यन् ताम्यन्ती ताम्यत् / ताम्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त तमिष्यत् तमिष्यन् तमिष्यती / तमिष्यन्ती तमिष्यत् / तमिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) तान्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रतम्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) तमितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय तमम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त तम तमः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त तान्ति — तान्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त तेमिवस् तेमिवान् तेमुषी तेमिवत् / तेमिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।