🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:16 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

तम् (तमुँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0099
धात्वर्थ: काङ्क्षायाम् — इच्छा करना, दुःखित होना (to desire, to wish, to be sad)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमताम्यतिताम्यतःताम्यन्ति
मध्यमताम्यसिताम्यथःताम्यथ
उत्तमताम्यामिताम्यावःताम्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमताम्यतात् / ताम्यताद् / ताम्यतुताम्यताम्ताम्यन्तु
मध्यमताम्य / ताम्यतात् / ताम्यताद्ताम्यतम्ताम्यत
उत्तमताम्यानिताम्यावताम्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअताम्यत् / अताम्यद्अताम्यताम्अताम्यन्
मध्यमअताम्यःअताम्यतम्अताम्यत
उत्तमअताम्यम्अताम्यावअताम्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमताम्येत् / ताम्येद्ताम्येताम्ताम्येयुः
मध्यमताम्येःताम्येतम्ताम्येत
उत्तमताम्येयम्ताम्येवताम्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतमिष्यतितमिष्यतःतमिष्यन्ति
मध्यमतमिष्यसितमिष्यथःतमिष्यथ
उत्तमतमिष्यामितमिष्यावःतमिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतमितातमितारौतमितारः
मध्यमतमितासितमितास्थःतमितास्थ
उत्तमतमितास्मितमितास्वःतमितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमततामतेमतुःतेमुः
मध्यमतेमिथतेमथुःतेम
उत्तमततम / ततामतेमिवतेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतमत् / अतमद्अतमताम्अतमन्
मध्यमअतमःअतमतम्अतमत
उत्तमअतमम्अतमावअतमाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमतम्यात् / तम्याद्तम्यास्ताम्तम्यासुः
मध्यमतम्याःतम्यास्तम्तम्यास्त
उत्तमतम्यासम्तम्यास्वतम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअतमिष्यत् / अतमिष्यद्अतमिष्यताम्अतमिष्यन्
मध्यमअतमिष्यःअतमिष्यतम्अतमिष्यत
उत्तमअतमिष्यम्अतमिष्यावअतमिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें