🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:59 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

दम् (दमुँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0100
धात्वर्थ: उपशमे — शांत करना, दमन करना (to be calm, to be pacified, to be quiet)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदाम्यतिदाम्यतःदाम्यन्ति
मध्यमदाम्यसिदाम्यथःदाम्यथ
उत्तमदाम्यामिदाम्यावःदाम्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदाम्यतात् / दाम्यताद् / दाम्यतुदाम्यताम्दाम्यन्तु
मध्यमदाम्य / दाम्यतात् / दाम्यताद्दाम्यतम्दाम्यत
उत्तमदाम्यानिदाम्यावदाम्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदाम्यत् / अदाम्यद्अदाम्यताम्अदाम्यन्
मध्यमअदाम्यःअदाम्यतम्अदाम्यत
उत्तमअदाम्यम्अदाम्यावअदाम्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदाम्येत् / दाम्येद्दाम्येताम्दाम्येयुः
मध्यमदाम्येःदाम्येतम्दाम्येत
उत्तमदाम्येयम्दाम्येवदाम्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदमिष्यतिदमिष्यतःदमिष्यन्ति
मध्यमदमिष्यसिदमिष्यथःदमिष्यथ
उत्तमदमिष्यामिदमिष्यावःदमिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदमितादमितारौदमितारः
मध्यमदमितासिदमितास्थःदमितास्थ
उत्तमदमितास्मिदमितास्वःदमितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमददामदेमतुःदेमुः
मध्यमदेमिथदेमथुःदेम
उत्तमददम / ददामदेमिवदेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदमत् / अदमद्अदमताम्अदमन्
मध्यमअदमःअदमतम्अदमत
उत्तमअदमम्अदमावअदमाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदम्यात् / दम्याद्दम्यास्ताम्दम्यासुः
मध्यमदम्याःदम्यास्तम्दम्यास्त
उत्तमदम्यासम्दम्यास्वदम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअदमिष्यत् / अदमिष्यद्अदमिष्यताम्अदमिष्यन्
मध्यमअदमिष्यःअदमिष्यतम्अदमिष्यत
उत्तमअदमिष्यम्अदमिष्यावअदमिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें