२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दम् (दमुँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0100
धात्वर्थ: उपशमे — शांत करना, दमन करना (to be calm, to be pacified, to be quiet)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाम्यति दाम्यतः दाम्यन्ति मध्यम दाम्यसि दाम्यथः दाम्यथ उत्तम दाम्यामि दाम्यावः दाम्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाम्यतात् / दाम्यताद् / दाम्यतु दाम्यताम् दाम्यन्तु मध्यम दाम्य / दाम्यतात् / दाम्यताद् दाम्यतम् दाम्यत उत्तम दाम्यानि दाम्याव दाम्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदाम्यत् / अदाम्यद् अदाम्यताम् अदाम्यन् मध्यम अदाम्यः अदाम्यतम् अदाम्यत उत्तम अदाम्यम् अदाम्याव अदाम्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाम्येत् / दाम्येद् दाम्येताम् दाम्येयुः मध्यम दाम्येः दाम्येतम् दाम्येत उत्तम दाम्येयम् दाम्येव दाम्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दमिष्यति दमिष्यतः दमिष्यन्ति मध्यम दमिष्यसि दमिष्यथः दमिष्यथ उत्तम दमिष्यामि दमिष्यावः दमिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दमिता दमितारौ दमितारः मध्यम दमितासि दमितास्थः दमितास्थ उत्तम दमितास्मि दमितास्वः दमितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददाम देमतुः देमुः मध्यम देमिथ देमथुः देम उत्तम ददम / ददाम देमिव देमिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदमत् / अदमद् अदमताम् अदमन् मध्यम अदमः अदमतम् अदमत उत्तम अदमम् अदमाव अदमाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दम्यात् / दम्याद् दम्यास्ताम् दम्यासुः मध्यम दम्याः दम्यास्तम् दम्यास्त उत्तम दम्यासम् दम्यास्व दम्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदमिष्यत् / अदमिष्यद् अदमिष्यताम् अदमिष्यन् मध्यम अदमिष्यः अदमिष्यतम् अदमिष्यत उत्तम अदमिष्यम् अदमिष्याव अदमिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दम्यते दम्येते दम्यन्ते मध्यम दम्यसे दम्येथे दम्यध्वे उत्तम दम्ये दम्यावहे दम्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दम्यताम् दम्येताम् दम्यन्ताम् मध्यम दम्यस्व दम्येथाम् दम्यध्वम् उत्तम दम्यै दम्यावहै दम्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदम्यत अदम्येताम् अदम्यन्त मध्यम अदम्यथाः अदम्येथाम् अदम्यध्वम् उत्तम अदम्ये अदम्यावहि अदम्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दम्येत दम्येयाताम् दम्येरन् मध्यम दम्येथाः दम्येयाथाम् दम्येध्वम् उत्तम दम्येय दम्येवहि दम्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दमिष्यते दमिष्येते दमिष्यन्ते मध्यम दमिष्यसे दमिष्येथे दमिष्यध्वे उत्तम दमिष्ये दमिष्यावहे दमिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दमन — — दमनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दमक दमकः दमिका दमकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दमितृ दमिता दमित्री दमितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त दम्य दम्यः दम्या दम्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दमितव्य दमितव्यः दमितव्या दमितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दमनीय दमनीयः दमनीया दमनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दान्त दान्तः दान्ता दान्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दान्तवत् दान्तवान् दान्तवती दान्तवत् / दान्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दाम्यत् दाम्यन् दाम्यन्ती दाम्यत् / दाम्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दमिष्यत् दमिष्यन् दमिष्यती / दमिष्यन्ती दमिष्यत् / दमिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दान्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदम्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दमितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दमम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दम दमः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दान्ति — दान्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त देमिवस् देमिवान् देमुषी देमिवत् / देमिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।