२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दस् (दसुँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0110
धात्वर्थ: उपक्षये — फेंकना (to throw, to bounce, to fly away)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्यति दस्यतः दस्यन्ति मध्यम दस्यसि दस्यथः दस्यथ उत्तम दस्यामि दस्यावः दस्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्यतात् / दस्यताद् / दस्यतु दस्यताम् दस्यन्तु मध्यम दस्य / दस्यतात् / दस्यताद् दस्यतम् दस्यत उत्तम दस्यानि दस्याव दस्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदस्यत् / अदस्यद् अदस्यताम् अदस्यन् मध्यम अदस्यः अदस्यतम् अदस्यत उत्तम अदस्यम् अदस्याव अदस्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्येत् / दस्येद् दस्येताम् दस्येयुः मध्यम दस्येः दस्येतम् दस्येत उत्तम दस्येयम् दस्येव दस्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दसिष्यति दसिष्यतः दसिष्यन्ति मध्यम दसिष्यसि दसिष्यथः दसिष्यथ उत्तम दसिष्यामि दसिष्यावः दसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दसिता दसितारौ दसितारः मध्यम दसितासि दसितास्थः दसितास्थ उत्तम दसितास्मि दसितास्वः दसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददास देसतुः देसुः मध्यम देसिथ देसथुः देस उत्तम ददस / ददास देसिव देसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदसत् / अदसद् अदसताम् अदसन् मध्यम अदसः अदसतम् अदसत उत्तम अदसम् अदसाव अदसाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्यात् / दस्याद् दस्यास्ताम् दस्यासुः मध्यम दस्याः दस्यास्तम् दस्यास्त उत्तम दस्यासम् दस्यास्व दस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदसिष्यत् / अदसिष्यद् अदसिष्यताम् अदसिष्यन् मध्यम अदसिष्यः अदसिष्यतम् अदसिष्यत उत्तम अदसिष्यम् अदसिष्याव अदसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्यते दस्येते दस्यन्ते मध्यम दस्यसे दस्येथे दस्यध्वे उत्तम दस्ये दस्यावहे दस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्यताम् दस्येताम् दस्यन्ताम् मध्यम दस्यस्व दस्येथाम् दस्यध्वम् उत्तम दस्यै दस्यावहै दस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदस्यत अदस्येताम् अदस्यन्त मध्यम अदस्यथाः अदस्येथाम् अदस्यध्वम् उत्तम अदस्ये अदस्यावहि अदस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दस्येत दस्येयाताम् दस्येरन् मध्यम दस्येथाः दस्येयाथाम् दस्येध्वम् उत्तम दस्येय दस्येवहि दस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दसिष्यते दसिष्येते दसिष्यन्ते मध्यम दसिष्यसे दसिष्येथे दसिष्यध्वे उत्तम दसिष्ये दसिष्यावहे दसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दसन — — दसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दासक दासकः दासिका दासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दसितृ दसिता दसित्री दसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दास्य दास्यः दास्या दास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दसितव्य दसितव्यः दसितव्या दसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दसनीय दसनीयः दसनीया दसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दस्त दस्तः दस्ता दस्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दस्तवत् दस्तवान् दस्तवती दस्तवत् / दस्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) दस्यत् दस्यन् दस्यन्ती दस्यत् / दस्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दसिष्यत् दसिष्यन् दसिष्यती / दसिष्यन्ती दसिष्यत् / दसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दस्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दास दासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दस्ति — दस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त देसिवस् देसिवान् देसुषी देसिवत् / देसिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।