२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ब्युस् (ब्युसँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0116
धात्वर्थ: विभागे (to split, to divide, to separate, to partition, to burn, to fry)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्यति ब्युस्यतः ब्युस्यन्ति मध्यम ब्युस्यसि ब्युस्यथः ब्युस्यथ उत्तम ब्युस्यामि ब्युस्यावः ब्युस्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्यतात् / ब्युस्यताद् / ब्युस्यतु ब्युस्यताम् ब्युस्यन्तु मध्यम ब्युस्य / ब्युस्यतात् / ब्युस्यताद् ब्युस्यतम् ब्युस्यत उत्तम ब्युस्यानि ब्युस्याव ब्युस्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अब्युस्यत् / अब्युस्यद् अब्युस्यताम् अब्युस्यन् मध्यम अब्युस्यः अब्युस्यतम् अब्युस्यत उत्तम अब्युस्यम् अब्युस्याव अब्युस्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्येत् / ब्युस्येद् ब्युस्येताम् ब्युस्येयुः मध्यम ब्युस्येः ब्युस्येतम् ब्युस्येत उत्तम ब्युस्येयम् ब्युस्येव ब्युस्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्योसिष्यति ब्योसिष्यतः ब्योसिष्यन्ति मध्यम ब्योसिष्यसि ब्योसिष्यथः ब्योसिष्यथ उत्तम ब्योसिष्यामि ब्योसिष्यावः ब्योसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्योसिता ब्योसितारौ ब्योसितारः मध्यम ब्योसितासि ब्योसितास्थः ब्योसितास्थ उत्तम ब्योसितास्मि ब्योसितास्वः ब्योसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम बुब्योस बुब्युसतुः बुब्युसुः मध्यम बुब्योसिथ बुब्युसथुः बुब्युस उत्तम बुब्योस बुब्युसिव बुब्युसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अब्युसत् / अब्युसद् अब्युसताम् अब्युसन् मध्यम अब्युसः अब्युसतम् अब्युसत उत्तम अब्युसम् अब्युसाव अब्युसाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्यात् / ब्युस्याद् ब्युस्यास्ताम् ब्युस्यासुः मध्यम ब्युस्याः ब्युस्यास्तम् ब्युस्यास्त उत्तम ब्युस्यासम् ब्युस्यास्व ब्युस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अब्योसिष्यत् / अब्योसिष्यद् अब्योसिष्यताम् अब्योसिष्यन् मध्यम अब्योसिष्यः अब्योसिष्यतम् अब्योसिष्यत उत्तम अब्योसिष्यम् अब्योसिष्याव अब्योसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्यते ब्युस्येते ब्युस्यन्ते मध्यम ब्युस्यसे ब्युस्येथे ब्युस्यध्वे उत्तम ब्युस्ये ब्युस्यावहे ब्युस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्यताम् ब्युस्येताम् ब्युस्यन्ताम् मध्यम ब्युस्यस्व ब्युस्येथाम् ब्युस्यध्वम् उत्तम ब्युस्यै ब्युस्यावहै ब्युस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अब्युस्यत अब्युस्येताम् अब्युस्यन्त मध्यम अब्युस्यथाः अब्युस्येथाम् अब्युस्यध्वम् उत्तम अब्युस्ये अब्युस्यावहि अब्युस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्युस्येत ब्युस्येयाताम् ब्युस्येरन् मध्यम ब्युस्येथाः ब्युस्येयाथाम् ब्युस्येध्वम् उत्तम ब्युस्येय ब्युस्येवहि ब्युस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ब्योसिष्यते ब्योसिष्येते ब्योसिष्यन्ते मध्यम ब्योसिष्यसे ब्योसिष्येथे ब्योसिष्यध्वे उत्तम ब्योसिष्ये ब्योसिष्यावहे ब्योसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ब्योसन — — ब्योसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ब्योसक ब्योसकः ब्योसिका ब्योसकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ब्योसितृ ब्योसिता ब्योसित्री ब्योसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ब्योस्य ब्योस्यः ब्योस्या ब्योस्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ब्योसितव्य ब्योसितव्यः ब्योसितव्या ब्योसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ब्योसनीय ब्योसनीयः ब्योसनीया ब्योसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ब्युसित ब्युसितः ब्युसिता ब्युसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ब्युसितवत् ब्युसितवान् ब्युसितवती ब्युसितवत् / ब्युसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ब्युस्यत् ब्युस्यन् ब्युस्यन्ती ब्युस्यत् / ब्युस्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ब्योसिष्यत् ब्योसिष्यन् ब्योसिष्यती / ब्योसिष्यन्ती ब्योसिष्यत् / ब्योसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ब्युसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रब्युस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ब्योसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ब्योसम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ब्योस ब्योसः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ब्युस्ति — ब्युस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त बुब्युस्वस् बुब्युस्वान् बुब्युसुषी बुब्युस्वत् / बुब्युस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।