🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

सम् (समीँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0132
धात्वर्थ: परिणामे (to transform, to shape)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्यतिसम्यतःसम्यन्ति
मध्यमसम्यसिसम्यथःसम्यथ
उत्तमसम्यामिसम्यावःसम्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्यतात् / सम्यताद् / सम्यतुसम्यताम्सम्यन्तु
मध्यमसम्य / सम्यतात् / सम्यताद्सम्यतम्सम्यत
उत्तमसम्यानिसम्यावसम्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसम्यत् / असम्यद्असम्यताम्असम्यन्
मध्यमअसम्यःअसम्यतम्असम्यत
उत्तमअसम्यम्असम्यावअसम्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्येत् / सम्येद्सम्येताम्सम्येयुः
मध्यमसम्येःसम्येतम्सम्येत
उत्तमसम्येयम्सम्येवसम्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमिष्यतिसमिष्यतःसमिष्यन्ति
मध्यमसमिष्यसिसमिष्यथःसमिष्यथ
उत्तमसमिष्यामिसमिष्यावःसमिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसमितासमितारौसमितारः
मध्यमसमितासिसमितास्थःसमितास्थ
उत्तमसमितास्मिसमितास्वःसमितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमससामसेमतुःसेमुः
मध्यमसेमिथसेमथुःसेम
उत्तमससम / ससामसेमिवसेमिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसमत् / असमद्असमताम्असमन्
मध्यमअसमःअसमतम्असमत
उत्तमअसमम्असमावअसमाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसम्यात् / सम्याद्सम्यास्ताम्सम्यासुः
मध्यमसम्याःसम्यास्तम्सम्यास्त
उत्तमसम्यासम्सम्यास्वसम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसमिष्यत् / असमिष्यद्असमिष्यताम्असमिष्यन्
मध्यमअसमिष्यःअसमिष्यतम्असमिष्यत
उत्तमअसमिष्यम्असमिष्यावअसमिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें