🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मिद् (ञिमिदाँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0158
धात्वर्थ: स्नेहने — पिघलना, मृदुल होना (to be greasy,to be soft,to melt)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेद्यतिमेद्यतःमेद्यन्ति
मध्यममेद्यसिमेद्यथःमेद्यथ
उत्तममेद्यामिमेद्यावःमेद्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेद्यतात् / मेद्यताद् / मेद्यतुमेद्यताम्मेद्यन्तु
मध्यममेद्य / मेद्यतात् / मेद्यताद्मेद्यतम्मेद्यत
उत्तममेद्यानिमेद्यावमेद्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेद्यत् / अमेद्यद्अमेद्यताम्अमेद्यन्
मध्यमअमेद्यःअमेद्यतम्अमेद्यत
उत्तमअमेद्यम्अमेद्यावअमेद्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेद्येत् / मेद्येद्मेद्येताम्मेद्येयुः
मध्यममेद्येःमेद्येतम्मेद्येत
उत्तममेद्येयम्मेद्येवमेद्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदिष्यतिमेदिष्यतःमेदिष्यन्ति
मध्यममेदिष्यसिमेदिष्यथःमेदिष्यथ
उत्तममेदिष्यामिमेदिष्यावःमेदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममेदितामेदितारौमेदितारः
मध्यममेदितासिमेदितास्थःमेदितास्थ
उत्तममेदितास्मिमेदितास्वःमेदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिमेदमिमिदतुःमिमिदुः
मध्यममिमेदिथमिमिदथुःमिमिद
उत्तममिमेदमिमिदिवमिमिदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमिदत् / अमिदद्अमिदताम्अमिदन्
मध्यमअमिदःअमिदतम्अमिदत
उत्तमअमिदम्अमिदावअमिदाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममिद्यात् / मिद्याद्मिद्यास्ताम्मिद्यासुः
मध्यममिद्याःमिद्यास्तम्मिद्यास्त
उत्तममिद्यासम्मिद्यास्वमिद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमेदिष्यत् / अमेदिष्यद्अमेदिष्यताम्अमेदिष्यन्
मध्यमअमेदिष्यःअमेदिष्यतम्अमेदिष्यत
उत्तमअमेदिष्यम्अमेदिष्यावअमेदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें