🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

शि (शिञ्)

स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0003
धात्वर्थ: निशाने — तीक्ष्ण करना, पैना करना, पतला करना (to sharpen, to whet)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिनोतिशिनुतःशिन्वन्ति
मध्यमशिनोषिशिनुथःशिनुथ
उत्तमशिनोमिशिनुवः / शिन्वःशिनुमः / शिन्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिनुतात् / शिनुताद् / शिनोतुशिनुताम्शिन्वन्तु
मध्यमशिनु / शिनुतात् / शिनुताद्शिनुतम्शिनुत
उत्तमशिनवानिशिनवावशिनवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशिनोत् / अशिनोद्अशिनुताम्अशिन्वन्
मध्यमअशिनोःअशिनुतम्अशिनुत
उत्तमअशिनवम्अशिनुव / अशिन्वअशिनुम / अशिन्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिनुयात् / शिनुयाद्शिनुयाताम्शिनुयुः
मध्यमशिनुयाःशिनुयातम्शिनुयात
उत्तमशिनुयाम्शिनुयावशिनुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेष्यतिशेष्यतःशेष्यन्ति
मध्यमशेष्यसिशेष्यथःशेष्यथ
उत्तमशेष्यामिशेष्यावःशेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशेताशेतारौशेतारः
मध्यमशेतासिशेतास्थःशेतास्थ
उत्तमशेतास्मिशेतास्वःशेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशिशायशिश्यतुःशिश्युः
मध्यमशिशयिथ / शिशेथशिश्यथुःशिश्य
उत्तमशिशय / शिशायशिश्यिवशिश्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशैषीत् / अशैषीद्अशैष्टाम्अशैषुः
मध्यमअशैषीःअशैष्टम्अशैष्ट
उत्तमअशैषम्अशैष्वअशैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमशीयात् / शीयाद्शीयास्ताम्शीयासुः
मध्यमशीयाःशीयास्तम्शीयास्त
उत्तमशीयासम्शीयास्वशीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअशेष्यत् / अशेष्यद्अशेष्यताम्अशेष्यन्
मध्यमअशेष्यःअशेष्यतम्अशेष्यत
उत्तमअशेष्यम्अशेष्यावअशेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें