२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
चि (चिञ्)
स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0005
धात्वर्थ: चयने — चुनना, बटोरना, एकत्र करना (to collect, to select, to pick)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिनोति चिनुतः चिन्वन्ति मध्यम चिनोषि चिनुथः चिनुथ उत्तम चिनोमि चिनुवः / चिन्वः चिनुमः / चिन्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिनुतात् / चिनुताद् / चिनोतु चिनुताम् चिन्वन्तु मध्यम चिनु / चिनुतात् / चिनुताद् चिनुतम् चिनुत उत्तम चिनवानि चिनवाव चिनवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचिनोत् / अचिनोद् अचिनुताम् अचिन्वन् मध्यम अचिनोः अचिनुतम् अचिनुत उत्तम अचिनवम् अचिनुव / अचिन्व अचिनुम / अचिन्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिनुयात् / चिनुयाद् चिनुयाताम् चिनुयुः मध्यम चिनुयाः चिनुयातम् चिनुयात उत्तम चिनुयाम् चिनुयाव चिनुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चेष्यति चेष्यतः चेष्यन्ति मध्यम चेष्यसि चेष्यथः चेष्यथ उत्तम चेष्यामि चेष्यावः चेष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चेता चेतारौ चेतारः मध्यम चेतासि चेतास्थः चेतास्थ उत्तम चेतास्मि चेतास्वः चेतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिकाय / चिचाय चिक्यतुः / चिच्यतुः चिक्युः / चिच्युः मध्यम चिकयिथ / चिकेथ / चिचयिथ / चिचेथ चिक्यथुः / चिच्यथुः चिक्य / चिच्य उत्तम चिकय / चिकाय / चिचय / चिचाय चिक्यिव / चिच्यिव चिक्यिम / चिच्यिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचैषीत् / अचैषीद् अचैष्टाम् अचैषुः मध्यम अचैषीः अचैष्टम् अचैष्ट उत्तम अचैषम् अचैष्व अचैष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चीयात् / चीयाद् चीयास्ताम् चीयासुः मध्यम चीयाः चीयास्तम् चीयास्त उत्तम चीयासम् चीयास्व चीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचेष्यत् / अचेष्यद् अचेष्यताम् अचेष्यन् मध्यम अचेष्यः अचेष्यतम् अचेष्यत उत्तम अचेष्यम् अचेष्याव अचेष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिनुते चिन्वाते चिन्वते मध्यम चिनुषे चिन्वाथे चिनुध्वे उत्तम चिन्वे चिनुवहे / चिन्वहे चिनुमहे / चिन्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिनुताम् चिन्वाताम् चिन्वताम् मध्यम चिनुष्व चिन्वाथाम् चिनुध्वम् उत्तम चिनवै चिनवावहै चिनवामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचिनुत अचिन्वाताम् अचिन्वत मध्यम अचिनुथाः अचिन्वाथाम् अचिनुध्वम् उत्तम अचिन्वि अचिनुवहि / अचिन्वहि अचिनुमहि / अचिन्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिन्वीत चिन्वीयाताम् चिन्वीरन् मध्यम चिन्वीथाः चिन्वीयाथाम् चिन्वीध्वम् उत्तम चिन्वीय चिन्वीवहि चिन्वीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चेष्यते चेष्येते चेष्यन्ते मध्यम चेष्यसे चेष्येथे चेष्यध्वे उत्तम चेष्ये चेष्यावहे चेष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चेता चेतारौ चेतारः मध्यम चेतासे चेतासाथे चेताध्वे उत्तम चेताहे चेतास्वहे चेतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चिक्ये / चिच्ये चिक्याते / चिच्याते चिक्यिरे / चिच्यिरे मध्यम चिक्यिषे / चिच्यिषे चिक्याथे / चिच्याथे चिक्यिढ्वे / चिक्यिध्वे / चिच्यिढ्वे / चिच्यिध्वे उत्तम चिक्ये / चिच्ये चिक्यिवहे / चिच्यिवहे चिक्यिमहे / चिच्यिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचेष्ट अचेषाताम् अचेषत मध्यम अचेष्ठाः अचेषाथाम् अचेढ्वम् उत्तम अचेषि अचेष्वहि अचेष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चेषीष्ट चेषीयास्ताम् चेषीरन् मध्यम चेषीष्ठाः चेषीयास्थाम् चेषीढ्वम् उत्तम चेषीय चेषीवहि चेषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचेष्यत अचेष्येताम् अचेष्यन्त मध्यम अचेष्यथाः अचेष्येथाम् अचेष्यध्वम् उत्तम अचेष्ये अचेष्यावहि अचेष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चीयते चीयेते चीयन्ते मध्यम चीयसे चीयेथे चीयध्वे उत्तम चीये चीयावहे चीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चीयताम् चीयेताम् चीयन्ताम् मध्यम चीयस्व चीयेथाम् चीयध्वम् उत्तम चीयै चीयावहै चीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचीयत अचीयेताम् अचीयन्त मध्यम अचीयथाः अचीयेथाम् अचीयध्वम् उत्तम अचीये अचीयावहि अचीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चीयेत चीयेयाताम् चीयेरन् मध्यम चीयेथाः चीयेयाथाम् चीयेध्वम् उत्तम चीयेय चीयेवहि चीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चायिष्यते / चेष्यते चायिष्येते / चेष्येते चायिष्यन्ते / चेष्यन्ते मध्यम चायिष्यसे / चेष्यसे चायिष्येथे / चेष्येथे चायिष्यध्वे / चेष्यध्वे उत्तम चायिष्ये / चेष्ये चायिष्यावहे / चेष्यावहे चायिष्यामहे / चेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त चयन — — चयनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त चायक चायकः चायिका चायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त चेतृ चेता चेत्री चेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त चेय चेयः चेया चेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) चेतव्य चेतव्यः चेतव्या चेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त चयनीय चयनीयः चयनीया चयनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) चित चितः चिता चितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) चितवत् चितवान् चितवती चितवत् / चितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) चिन्वत् चिन्वन् चिन्वती चिन्वत् / चिन्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त चेष्यत् चेष्यन् चेष्यती / चेष्यन्ती चेष्यत् / चेष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) चिन्वान चिन्वानः चिन्वाना चिन्वानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) चित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रचित्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) चेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय चायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त चाय चायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त चिति — चितिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चिकिवस् चिकिवान् चिकुषी चिकिवत् / चिकिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।