🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:14:36 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चि (चिञ्)

स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0005
धात्वर्थ: चयने — चुनना, बटोरना, एकत्र करना (to collect, to select, to pick)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिनोतिचिनुतःचिन्वन्ति
मध्यमचिनोषिचिनुथःचिनुथ
उत्तमचिनोमिचिनुवः / चिन्वःचिनुमः / चिन्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिनुतात् / चिनुताद् / चिनोतुचिनुताम्चिन्वन्तु
मध्यमचिनु / चिनुतात् / चिनुताद्चिनुतम्चिनुत
उत्तमचिनवानिचिनवावचिनवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचिनोत् / अचिनोद्अचिनुताम्अचिन्वन्
मध्यमअचिनोःअचिनुतम्अचिनुत
उत्तमअचिनवम्अचिनुव / अचिन्वअचिनुम / अचिन्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिनुयात् / चिनुयाद्चिनुयाताम्चिनुयुः
मध्यमचिनुयाःचिनुयातम्चिनुयात
उत्तमचिनुयाम्चिनुयावचिनुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेष्यतिचेष्यतःचेष्यन्ति
मध्यमचेष्यसिचेष्यथःचेष्यथ
उत्तमचेष्यामिचेष्यावःचेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचेताचेतारौचेतारः
मध्यमचेतासिचेतास्थःचेतास्थ
उत्तमचेतास्मिचेतास्वःचेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिकाय / चिचायचिक्यतुः / चिच्यतुःचिक्युः / चिच्युः
मध्यमचिकयिथ / चिकेथ / चिचयिथ / चिचेथचिक्यथुः / चिच्यथुःचिक्य / चिच्य
उत्तमचिकय / चिकाय / चिचय / चिचायचिक्यिव / चिच्यिवचिक्यिम / चिच्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचैषीत् / अचैषीद्अचैष्टाम्अचैषुः
मध्यमअचैषीःअचैष्टम्अचैष्ट
उत्तमअचैषम्अचैष्वअचैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचीयात् / चीयाद्चीयास्ताम्चीयासुः
मध्यमचीयाःचीयास्तम्चीयास्त
उत्तमचीयासम्चीयास्वचीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचेष्यत् / अचेष्यद्अचेष्यताम्अचेष्यन्
मध्यमअचेष्यःअचेष्यतम्अचेष्यत
उत्तमअचेष्यम्अचेष्यावअचेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें