🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:57 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वृ (वृञ्)

स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0008
धात्वर्थ: वरणे — पसंद करना, नियोजित करना, नियमित करना (to choose,to select,to marry,to finalize)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृणोतिवृणुतःवृण्वन्ति
मध्यमवृणोषिवृणुथःवृणुथ
उत्तमवृणोमिवृणुवः / वृण्वःवृणुमः / वृण्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृणुतात् / वृणुताद् / वृणोतुवृणुताम्वृण्वन्तु
मध्यमवृणु / वृणुतात् / वृणुताद्वृणुतम्वृणुत
उत्तमवृणवानिवृणवाववृणवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवृणोत् / अवृणोद्अवृणुताम्अवृण्वन्
मध्यमअवृणोःअवृणुतम्अवृणुत
उत्तमअवृणवम्अवृणुव / अवृण्वअवृणुम / अवृण्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृणुयात् / वृणुयाद्वृणुयाताम्वृणुयुः
मध्यमवृणुयाःवृणुयातम्वृणुयात
उत्तमवृणुयाम्वृणुयाववृणुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवरिष्यति / वरीष्यतिवरिष्यतः / वरीष्यतःवरिष्यन्ति / वरीष्यन्ति
मध्यमवरिष्यसि / वरीष्यसिवरिष्यथः / वरीष्यथःवरिष्यथ / वरीष्यथ
उत्तमवरिष्यामि / वरीष्यामिवरिष्यावः / वरीष्यावःवरिष्यामः / वरीष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवरिता / वरीतावरितारौ / वरीतारौवरितारः / वरीतारः
मध्यमवरितासि / वरीतासिवरितास्थः / वरीतास्थःवरितास्थ / वरीतास्थ
उत्तमवरितास्मि / वरीतास्मिवरितास्वः / वरीतास्वःवरितास्मः / वरीतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमववारवव्रतुःवव्रुः
मध्यमववरिथवव्रथुःवव्र
उत्तमववर / ववारववृवववृम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवारीत् / अवारीद्अवारिष्टाम्अवारिषुः
मध्यमअवारीःअवारिष्टम्अवारिष्ट
उत्तमअवारिषम्अवारिष्वअवारिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमव्रियात् / व्रियाद्व्रियास्ताम्व्रियासुः
मध्यमव्रियाःव्रियास्तम्व्रियास्त
उत्तमव्रियासम्व्रियास्वव्रियास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवरिष्यत् / अवरिष्यद् / अवरीष्यत् / अवरीष्यद्अवरिष्यताम् / अवरीष्यताम्अवरिष्यन् / अवरीष्यन्
मध्यमअवरिष्यः / अवरीष्यःअवरिष्यतम् / अवरीष्यतम्अवरिष्यत / अवरीष्यत
उत्तमअवरिष्यम् / अवरीष्यम्अवरिष्याव / अवरीष्यावअवरिष्याम / अवरीष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें