२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
वृ (वृञ्)
स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0008
धात्वर्थ: वरणे — पसंद करना, नियोजित करना, नियमित करना (to choose,to select,to marry,to finalize)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणोति वृणुतः वृण्वन्ति मध्यम वृणोषि वृणुथः वृणुथ उत्तम वृणोमि वृणुवः / वृण्वः वृणुमः / वृण्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणुतात् / वृणुताद् / वृणोतु वृणुताम् वृण्वन्तु मध्यम वृणु / वृणुतात् / वृणुताद् वृणुतम् वृणुत उत्तम वृणवानि वृणवाव वृणवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृणोत् / अवृणोद् अवृणुताम् अवृण्वन् मध्यम अवृणोः अवृणुतम् अवृणुत उत्तम अवृणवम् अवृणुव / अवृण्व अवृणुम / अवृण्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणुयात् / वृणुयाद् वृणुयाताम् वृणुयुः मध्यम वृणुयाः वृणुयातम् वृणुयात उत्तम वृणुयाम् वृणुयाव वृणुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यति / वरीष्यति वरिष्यतः / वरीष्यतः वरिष्यन्ति / वरीष्यन्ति मध्यम वरिष्यसि / वरीष्यसि वरिष्यथः / वरीष्यथः वरिष्यथ / वरीष्यथ उत्तम वरिष्यामि / वरीष्यामि वरिष्यावः / वरीष्यावः वरिष्यामः / वरीष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिता / वरीता वरितारौ / वरीतारौ वरितारः / वरीतारः मध्यम वरितासि / वरीतासि वरितास्थः / वरीतास्थः वरितास्थ / वरीतास्थ उत्तम वरितास्मि / वरीतास्मि वरितास्वः / वरीतास्वः वरितास्मः / वरीतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ववार वव्रतुः वव्रुः मध्यम ववरिथ वव्रथुः वव्र उत्तम ववर / ववार ववृव ववृम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवारीत् / अवारीद् अवारिष्टाम् अवारिषुः मध्यम अवारीः अवारिष्टम् अवारिष्ट उत्तम अवारिषम् अवारिष्व अवारिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियात् / व्रियाद् व्रियास्ताम् व्रियासुः मध्यम व्रियाः व्रियास्तम् व्रियास्त उत्तम व्रियासम् व्रियास्व व्रियास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्यत् / अवरिष्यद् / अवरीष्यत् / अवरीष्यद् अवरिष्यताम् / अवरीष्यताम् अवरिष्यन् / अवरीष्यन् मध्यम अवरिष्यः / अवरीष्यः अवरिष्यतम् / अवरीष्यतम् अवरिष्यत / अवरीष्यत उत्तम अवरिष्यम् / अवरीष्यम् अवरिष्याव / अवरीष्याव अवरिष्याम / अवरीष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणुते वृण्वाते वृण्वते मध्यम वृणुषे वृण्वाथे वृणुध्वे उत्तम वृण्वे वृणुवहे / वृण्वहे वृणुमहे / वृण्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृणुताम् वृण्वाताम् वृण्वताम् मध्यम वृणुष्व वृण्वाथाम् वृणुध्वम् उत्तम वृणवै वृणवावहै वृणवामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवृणुत अवृण्वाताम् अवृण्वत मध्यम अवृणुथाः अवृण्वाथाम् अवृणुध्वम् उत्तम अवृण्वि अवृणुवहि / अवृण्वहि अवृणुमहि / अवृण्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वृण्वीत वृण्वीयाताम् वृण्वीरन् मध्यम वृण्वीथाः वृण्वीयाथाम् वृण्वीध्वम् उत्तम वृण्वीय वृण्वीवहि वृण्वीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिता / वरीता वरितारौ / वरीतारौ वरितारः / वरीतारः मध्यम वरितासे / वरीतासे वरितासाथे / वरीतासाथे वरिताध्वे / वरीताध्वे उत्तम वरिताहे / वरीताहे वरितास्वहे / वरीतास्वहे वरितास्महे / वरीतास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वव्रे वव्राते वव्रिरे मध्यम ववृषे वव्राथे ववृढ्वे उत्तम वव्रे ववृवहे ववृमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्ट / अवरीष्ट / अवृत अवरिषाताम् / अवरीषाताम् / अवृषाताम् अवरिषत / अवरीषत / अवृषत मध्यम अवरिष्ठाः / अवरीष्ठाः / अवृथाः अवरिषाथाम् / अवरीषाथाम् / अवृषाथाम् अवरिढ्वम् / अवरिध्वम् / अवरीढ्वम् / अवरीध्वम् / अवृढ्वम् उत्तम अवरिषि / अवरीषि / अवृषि अवरिष्वहि / अवरीष्वहि / अवृष्वहि अवरिष्महि / अवरीष्महि / अवृष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिषीष्ट / वृषीष्ट वरिषीयास्ताम् / वृषीयास्ताम् वरिषीरन् / वृषीरन् मध्यम वरिषीष्ठाः / वृषीष्ठाः वरिषीयास्थाम् / वृषीयास्थाम् वरिषीढ्वम् / वरिषीध्वम् / वृषीढ्वम् उत्तम वरिषीय / वृषीय वरिषीवहि / वृषीवहि वरिषीमहि / वृषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवरिष्यत / अवरीष्यत अवरिष्येताम् / अवरीष्येताम् अवरिष्यन्त / अवरीष्यन्त मध्यम अवरिष्यथाः / अवरीष्यथाः अवरिष्येथाम् / अवरीष्येथाम् अवरिष्यध्वम् / अवरीष्यध्वम् उत्तम अवरिष्ये / अवरीष्ये अवरिष्यावहि / अवरीष्यावहि अवरिष्यामहि / अवरीष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियते व्रियेते व्रियन्ते मध्यम व्रियसे व्रियेथे व्रियध्वे उत्तम व्रिये व्रियावहे व्रियामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियताम् व्रियेताम् व्रियन्ताम् मध्यम व्रियस्व व्रियेथाम् व्रियध्वम् उत्तम व्रियै व्रियावहै व्रियामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अव्रियत अव्रियेताम् अव्रियन्त मध्यम अव्रियथाः अव्रियेथाम् अव्रियध्वम् उत्तम अव्रिये अव्रियावहि अव्रियामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम व्रियेत व्रियेयाताम् व्रियेरन् मध्यम व्रियेथाः व्रियेयाथाम् व्रियेध्वम् उत्तम व्रियेय व्रियेवहि व्रियेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वरिष्यते / वरीष्यते / वारिष्यते / वारीष्यते वरिष्येते / वरीष्येते / वारिष्येते / वारीष्येते वरिष्यन्ते / वरीष्यन्ते / वारिष्यन्ते / वारीष्यन्ते मध्यम वरिष्यसे / वरीष्यसे / वारिष्यसे / वारीष्यसे वरिष्येथे / वरीष्येथे / वारिष्येथे / वारीष्येथे वरिष्यध्वे / वरीष्यध्वे / वारिष्यध्वे / वारीष्यध्वे उत्तम वरिष्ये / वरीष्ये / वारिष्ये / वारीष्ये वरिष्यावहे / वरीष्यावहे / वारिष्यावहे / वारीष्यावहे वरिष्यामहे / वरीष्यामहे / वारिष्यामहे / वारीष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वरण — — वरणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वारक वारकः वारिका वारकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वरीतृ वरीता वरीत्री वरीतृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वरीतव्य वरीतव्यः वरीतव्या वरीतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वरणीय वरणीयः वरणीया वरणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) वृत वृतः वृता वृतम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) वृतवत् वृतवान् वृतवती वृतवत् / वृतवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) वृण्वत् वृण्वन् वृण्वती वृण्वत् / वृण्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वरीष्यत् वरीष्यन् वरीष्यती / वरीष्यन्ती वरीष्यत् / वरीष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) वृण्वान वृण्वानः वृण्वाना वृण्वानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) वृत्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रवृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वरीतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वारम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वृति — वृतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ववृवस् ववृवान् वव्रुषी ववृवत् / ववृवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।