२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हि (हि)
स्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 05.0012
धात्वर्थ: गतौ वृद्धौ च — जाना, बढ़ना (to go,to grow)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिनोति हिनुतः हिन्वन्ति मध्यम हिनोषि हिनुथः हिनुथ उत्तम हिनोमि हिनुवः / हिन्वः हिनुमः / हिन्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिनुतात् / हिनुताद् / हिनोतु हिनुताम् हिन्वन्तु मध्यम हिनु / हिनुतात् / हिनुताद् हिनुतम् हिनुत उत्तम हिनवानि हिनवाव हिनवाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहिनोत् / अहिनोद् अहिनुताम् अहिन्वन् मध्यम अहिनोः अहिनुतम् अहिनुत उत्तम अहिनवम् अहिनुव / अहिन्व अहिनुम / अहिन्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हिनुयात् / हिनुयाद् हिनुयाताम् हिनुयुः मध्यम हिनुयाः हिनुयातम् हिनुयात उत्तम हिनुयाम् हिनुयाव हिनुयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हेष्यति हेष्यतः हेष्यन्ति मध्यम हेष्यसि हेष्यथः हेष्यथ उत्तम हेष्यामि हेष्यावः हेष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हेता हेतारौ हेतारः मध्यम हेतासि हेतास्थः हेतास्थ उत्तम हेतास्मि हेतास्वः हेतास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जिघाय जिघ्यतुः जिघ्युः मध्यम जिघयिथ / जिघेथ जिघ्यथुः जिघ्य उत्तम जिघय / जिघाय जिघ्यिव जिघ्यिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहैषीत् / अहैषीद् अहैष्टाम् अहैषुः मध्यम अहैषीः अहैष्टम् अहैष्ट उत्तम अहैषम् अहैष्व अहैष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हीयात् / हीयाद् हीयास्ताम् हीयासुः मध्यम हीयाः हीयास्तम् हीयास्त उत्तम हीयासम् हीयास्व हीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहेष्यत् / अहेष्यद् अहेष्यताम् अहेष्यन् मध्यम अहेष्यः अहेष्यतम् अहेष्यत उत्तम अहेष्यम् अहेष्याव अहेष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हीयते हीयेते हीयन्ते मध्यम हीयसे हीयेथे हीयध्वे उत्तम हीये हीयावहे हीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हीयताम् हीयेताम् हीयन्ताम् मध्यम हीयस्व हीयेथाम् हीयध्वम् उत्तम हीयै हीयावहै हीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहीयत अहीयेताम् अहीयन्त मध्यम अहीयथाः अहीयेथाम् अहीयध्वम् उत्तम अहीये अहीयावहि अहीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हीयेत हीयेयाताम् हीयेरन् मध्यम हीयेथाः हीयेयाथाम् हीयेध्वम् उत्तम हीयेय हीयेवहि हीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हायिष्यते / हेष्यते हायिष्येते / हेष्येते हायिष्यन्ते / हेष्यन्ते मध्यम हायिष्यसे / हेष्यसे हायिष्येथे / हेष्येथे हायिष्यध्वे / हेष्यध्वे उत्तम हायिष्ये / हेष्ये हायिष्यावहे / हेष्यावहे हायिष्यामहे / हेष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हयन — — हयनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हायक हायकः हायिका हायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हेतृ हेता हेत्री हेतृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त हेय हेयः हेया हेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हेतव्य हेतव्यः हेतव्या हेतव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हयनीय हयनीयः हयनीया हयनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हित हितः हिता हितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हितवत् हितवान् हितवती हितवत् / हितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) हिन्वत् हिन्वन् हिन्वती हिन्वत् / हिन्वद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त हेष्यत् हेष्यन् हेष्यती / हेष्यन्ती हेष्यत् / हेष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहित्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हेतुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हेति — हेतिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जिघिवस् जिघिवान् जिघुषी जिघिवत् / जिघिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।