🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:30 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कृष् (कृषँ)

तुदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 06.0006
धात्वर्थ: विलेखने — जोतना, हल चलाना (to plow, to furrow, to cultivate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृषतिकृषतःकृषन्ति
मध्यमकृषसिकृषथःकृषथ
उत्तमकृषामिकृषावःकृषामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृषतात् / कृषताद् / कृषतुकृषताम्कृषन्तु
मध्यमकृष / कृषतात् / कृषताद्कृषतम्कृषत
उत्तमकृषाणिकृषावकृषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकृषत् / अकृषद्अकृषताम्अकृषन्
मध्यमअकृषःअकृषतम्अकृषत
उत्तमअकृषम्अकृषावअकृषाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृषेत् / कृषेद्कृषेताम्कृषेयुः
मध्यमकृषेःकृषेतम्कृषेत
उत्तमकृषेयम्कृषेवकृषेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकर्क्ष्यति / क्रक्ष्यतिकर्क्ष्यतः / क्रक्ष्यतःकर्क्ष्यन्ति / क्रक्ष्यन्ति
मध्यमकर्क्ष्यसि / क्रक्ष्यसिकर्क्ष्यथः / क्रक्ष्यथःकर्क्ष्यथ / क्रक्ष्यथ
उत्तमकर्क्ष्यामि / क्रक्ष्यामिकर्क्ष्यावः / क्रक्ष्यावःकर्क्ष्यामः / क्रक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकर्ष्टा / क्रष्टाकर्ष्टारौ / क्रष्टारौकर्ष्टारः / क्रष्टारः
मध्यमकर्ष्टासि / क्रष्टासिकर्ष्टास्थः / क्रष्टास्थःकर्ष्टास्थ / क्रष्टास्थ
उत्तमकर्ष्टास्मि / क्रष्टास्मिकर्ष्टास्वः / क्रष्टास्वःकर्ष्टास्मः / क्रष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचकर्षचकृषतुःचकृषुः
मध्यमचकर्षिथचकृषथुःचकृष
उत्तमचकर्षचकृषिवचकृषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकार्क्षीत् / अकार्क्षीद् / अकृक्षत् / अकृक्षद् / अक्राक्षीत् / अक्राक्षीद्अकार्ष्टाम् / अकृक्षताम् / अक्राष्टाम्अकार्क्षुः / अकृक्षन् / अक्राक्षुः
मध्यमअकार्क्षीः / अकृक्षः / अक्राक्षीःअकार्ष्टम् / अकृक्षतम् / अक्राष्टम्अकार्ष्ट / अकृक्षत / अक्राष्ट
उत्तमअकार्क्षम् / अकृक्षम् / अक्राक्षम्अकार्क्ष्व / अकृक्षाव / अक्राक्ष्वअकार्क्ष्म / अकृक्षाम / अक्राक्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृष्यात् / कृष्याद्कृष्यास्ताम्कृष्यासुः
मध्यमकृष्याःकृष्यास्तम्कृष्यास्त
उत्तमकृष्यासम्कृष्यास्वकृष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकर्क्ष्यत् / अकर्क्ष्यद् / अक्रक्ष्यत् / अक्रक्ष्यद्अकर्क्ष्यताम् / अक्रक्ष्यताम्अकर्क्ष्यन् / अक्रक्ष्यन्
मध्यमअकर्क्ष्यः / अक्रक्ष्यःअकर्क्ष्यतम् / अक्रक्ष्यतम्अकर्क्ष्यत / अक्रक्ष्यत
उत्तमअकर्क्ष्यम् / अक्रक्ष्यम्अकर्क्ष्याव / अक्रक्ष्यावअकर्क्ष्याम / अक्रक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें