२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
चृत् (चृतीँ)
तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0049
धात्वर्थ: हिंसाग्रन्थनयोः — पीड़ा देना, मार डालना, एकत्र करके बांधना, गूंथना (to kill, to destroy, to hurt, to string together, to tie together, to collect)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृतति चृततः चृतन्ति मध्यम चृतसि चृतथः चृतथ उत्तम चृतामि चृतावः चृतामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृततात् / चृतताद् / चृततु चृतताम् चृतन्तु मध्यम चृत / चृततात् / चृतताद् चृततम् चृतत उत्तम चृतानि चृताव चृताम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचृतत् / अचृतद् अचृतताम् अचृतन् मध्यम अचृतः अचृततम् अचृतत उत्तम अचृतम् अचृताव अचृताम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृतेत् / चृतेद् चृतेताम् चृतेयुः मध्यम चृतेः चृतेतम् चृतेत उत्तम चृतेयम् चृतेव चृतेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चर्तिष्यति / चर्त्स्यति चर्तिष्यतः / चर्त्स्यतः चर्तिष्यन्ति / चर्त्स्यन्ति मध्यम चर्तिष्यसि / चर्त्स्यसि चर्तिष्यथः / चर्त्स्यथः चर्तिष्यथ / चर्त्स्यथ उत्तम चर्तिष्यामि / चर्त्स्यामि चर्तिष्यावः / चर्त्स्यावः चर्तिष्यामः / चर्त्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चर्तिता चर्तितारौ चर्तितारः मध्यम चर्तितासि चर्तितास्थः चर्तितास्थ उत्तम चर्तितास्मि चर्तितास्वः चर्तितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चचर्त चचृततुः चचृतुः मध्यम चचर्तिथ चचृतथुः चचृत उत्तम चचर्त चचृतिव चचृतिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचर्तीत् / अचर्तीद् अचर्तिष्टाम् अचर्तिषुः मध्यम अचर्तीः अचर्तिष्टम् अचर्तिष्ट उत्तम अचर्तिषम् अचर्तिष्व अचर्तिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृत्यात् / चृत्याद् चृत्यास्ताम् चृत्यासुः मध्यम चृत्याः चृत्यास्तम् चृत्यास्त उत्तम चृत्यासम् चृत्यास्व चृत्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचर्तिष्यत् / अचर्तिष्यद् / अचर्त्स्यत् / अचर्त्स्यद् अचर्तिष्यताम् / अचर्त्स्यताम् अचर्तिष्यन् / अचर्त्स्यन् मध्यम अचर्तिष्यः / अचर्त्स्यः अचर्तिष्यतम् / अचर्त्स्यतम् अचर्तिष्यत / अचर्त्स्यत उत्तम अचर्तिष्यम् / अचर्त्स्यम् अचर्तिष्याव / अचर्त्स्याव अचर्तिष्याम / अचर्त्स्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृत्यते चृत्येते चृत्यन्ते मध्यम चृत्यसे चृत्येथे चृत्यध्वे उत्तम चृत्ये चृत्यावहे चृत्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृत्यताम् चृत्येताम् चृत्यन्ताम् मध्यम चृत्यस्व चृत्येथाम् चृत्यध्वम् उत्तम चृत्यै चृत्यावहै चृत्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचृत्यत अचृत्येताम् अचृत्यन्त मध्यम अचृत्यथाः अचृत्येथाम् अचृत्यध्वम् उत्तम अचृत्ये अचृत्यावहि अचृत्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चृत्येत चृत्येयाताम् चृत्येरन् मध्यम चृत्येथाः चृत्येयाथाम् चृत्येध्वम् उत्तम चृत्येय चृत्येवहि चृत्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम चर्तिष्यते / चर्त्स्यते चर्तिष्येते / चर्त्स्येते चर्तिष्यन्ते / चर्त्स्यन्ते मध्यम चर्तिष्यसे / चर्त्स्यसे चर्तिष्येथे / चर्त्स्येथे चर्तिष्यध्वे / चर्त्स्यध्वे उत्तम चर्तिष्ये / चर्त्स्ये चर्तिष्यावहे / चर्त्स्यावहे चर्तिष्यामहे / चर्त्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त चर्तन — — चर्तनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त चर्तक चर्तकः चर्तिका चर्तकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त चर्तितृ चर्तिता चर्तित्री चर्तितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त चर्त्य चर्त्यः चर्त्या चर्त्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) चर्तितव्य चर्तितव्यः चर्तितव्या चर्तितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त चर्तनीय चर्तनीयः चर्तनीया चर्तनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) चृत्त चृत्तः चृत्ता चृत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) चृत्तवत् चृत्तवान् चृत्तवती चृत्तवत् / चृत्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) चृतत् चृतन् चृतती / चृतन्ती चृतत् / चृतद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त चर्त्स्यत् चर्त्स्यन् चर्त्स्यती / चर्त्स्यन्ती चर्त्स्यत् / चर्त्स्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) चर्तित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रचृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) चर्तितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय चर्तम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त चर्त चर्तः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त चृत्ति — चृत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त चचृत्वस् चचृत्वान् चचृतुषी चचृत्वत् / चचृत्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।