🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:53 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वृह् (वृहूँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0073
धात्वर्थ: उद्यमने — यत्न करना (to try, to put effort)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृहतिवृहतःवृहन्ति
मध्यमवृहसिवृहथःवृहथ
उत्तमवृहामिवृहावःवृहामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृहतात् / वृहताद् / वृहतुवृहताम्वृहन्तु
मध्यमवृह / वृहतात् / वृहताद्वृहतम्वृहत
उत्तमवृहाणिवृहाववृहाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवृहत् / अवृहद्अवृहताम्अवृहन्
मध्यमअवृहःअवृहतम्अवृहत
उत्तमअवृहम्अवृहावअवृहाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृहेत् / वृहेद्वृहेताम्वृहेयुः
मध्यमवृहेःवृहेतम्वृहेत
उत्तमवृहेयम्वृहेववृहेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्क्ष्यति / वर्हिष्यतिवर्क्ष्यतः / वर्हिष्यतःवर्क्ष्यन्ति / वर्हिष्यन्ति
मध्यमवर्क्ष्यसि / वर्हिष्यसिवर्क्ष्यथः / वर्हिष्यथःवर्क्ष्यथ / वर्हिष्यथ
उत्तमवर्क्ष्यामि / वर्हिष्यामिवर्क्ष्यावः / वर्हिष्यावःवर्क्ष्यामः / वर्हिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्ढा / वर्हितावर्ढारौ / वर्हितारौवर्ढारः / वर्हितारः
मध्यमवर्ढासि / वर्हितासिवर्ढास्थः / वर्हितास्थःवर्ढास्थ / वर्हितास्थ
उत्तमवर्ढास्मि / वर्हितास्मिवर्ढास्वः / वर्हितास्वःवर्ढास्मः / वर्हितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमववर्हववृहतुःववृहुः
मध्यमववर्ढ / ववर्हिथववृहथुःववृह
उत्तमववर्हववृहिव / ववृह्वववृहिम / ववृह्म

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्हीत् / अवर्हीद् / अवृक्षत् / अवृक्षद्अवर्हिष्टाम् / अवृक्षताम्अवर्हिषुः / अवृक्षन्
मध्यमअवर्हीः / अवृक्षःअवर्हिष्टम् / अवृक्षतम्अवर्हिष्ट / अवृक्षत
उत्तमअवर्हिषम् / अवृक्षम्अवर्हिष्व / अवृक्षावअवर्हिष्म / अवृक्षाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृह्यात् / वृह्याद्वृह्यास्ताम्वृह्यासुः
मध्यमवृह्याःवृह्यास्तम्वृह्यास्त
उत्तमवृह्यासम्वृह्यास्ववृह्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्क्ष्यत् / अवर्क्ष्यद् / अवर्हिष्यत् / अवर्हिष्यद्अवर्क्ष्यताम् / अवर्हिष्यताम्अवर्क्ष्यन् / अवर्हिष्यन्
मध्यमअवर्क्ष्यः / अवर्हिष्यःअवर्क्ष्यतम् / अवर्हिष्यतम्अवर्क्ष्यत / अवर्हिष्यत
उत्तमअवर्क्ष्यम् / अवर्हिष्यम्अवर्क्ष्याव / अवर्हिष्यावअवर्क्ष्याम / अवर्हिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें