२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दद् (ददँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0017
धात्वर्थ: दाने — दान करना, देना, त्याग करना (to give,to offer,to present)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददते ददेते ददन्ते मध्यम ददसे ददेथे ददध्वे उत्तम ददे ददावहे ददामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददताम् ददेताम् ददन्ताम् मध्यम ददस्व ददेथाम् ददध्वम् उत्तम ददै ददावहै ददामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददत अददेताम् अददन्त मध्यम अददथाः अददेथाम् अददध्वम् उत्तम अददे अददावहि अददामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददेत ददेयाताम् ददेरन् मध्यम ददेथाः ददेयाथाम् ददेध्वम् उत्तम ददेय ददेवहि ददेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददिष्यते ददिष्येते ददिष्यन्ते मध्यम ददिष्यसे ददिष्येथे ददिष्यध्वे उत्तम ददिष्ये ददिष्यावहे ददिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददिता ददितारौ ददितारः मध्यम ददितासे ददितासाथे ददिताध्वे उत्तम ददिताहे ददितास्वहे ददितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दददे दददाते दददिरे मध्यम दददिषे दददाथे दददिध्वे उत्तम दददे दददिवहे दददिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददिष्ट अददिषाताम् अददिषत मध्यम अददिष्ठाः अददिषाथाम् अददिध्वम् उत्तम अददिषि अददिष्वहि अददिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददिषीष्ट ददिषीयास्ताम् ददिषीरन् मध्यम ददिषीष्ठाः ददिषीयास्थाम् ददिषीध्वम् उत्तम ददिषीय ददिषीवहि ददिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददिष्यत अददिष्येताम् अददिष्यन्त मध्यम अददिष्यथाः अददिष्येथाम् अददिष्यध्वम् उत्तम अददिष्ये अददिष्यावहि अददिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दद्यते दद्येते दद्यन्ते मध्यम दद्यसे दद्येथे दद्यध्वे उत्तम दद्ये दद्यावहे दद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दद्यताम् दद्येताम् दद्यन्ताम् मध्यम दद्यस्व दद्येथाम् दद्यध्वम् उत्तम दद्यै दद्यावहै दद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदद्यत अदद्येताम् अदद्यन्त मध्यम अदद्यथाः अदद्येथाम् अदद्यध्वम् उत्तम अदद्ये अदद्यावहि अदद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दद्येत दद्येयाताम् दद्येरन् मध्यम दद्येथाः दद्येयाथाम् दद्येध्वम् उत्तम दद्येय दद्येवहि दद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददिष्यते ददिष्येते ददिष्यन्ते मध्यम ददिष्यसे ददिष्येथे ददिष्यध्वे उत्तम ददिष्ये ददिष्यावहे ददिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ददन — — ददनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दादक दादकः दादिका दादकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ददितृ ददिता ददित्री ददितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त दाद्य दाद्यः दाद्या दाद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ददितव्य ददितव्यः ददितव्या ददितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ददनीय ददनीयः ददनीया ददनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ददित ददितः ददिता ददितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ददितवत् ददितवान् ददितवती ददितवत् / ददितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ददमान ददमानः ददमाना ददमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ददित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ददितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दादम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दाद दादः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दत्ति — दत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददद्वस् ददद्वान् दददुषी ददद्वत् / ददद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।