🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:22 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

धि (धि)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0142
धात्वर्थ: धारणे — धारण करना, पास रखना या होना (to hold,to possess, to become)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधियतिधियतःधियन्ति
मध्यमधियसिधियथःधियथ
उत्तमधियामिधियावःधियामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधियतात् / धियताद् / धियतुधियताम्धियन्तु
मध्यमधिय / धियतात् / धियताद्धियतम्धियत
उत्तमधियानिधियावधियाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअधियत् / अधियद्अधियताम्अधियन्
मध्यमअधियःअधियतम्अधियत
उत्तमअधियम्अधियावअधियाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधियेत् / धियेद्धियेताम्धियेयुः
मध्यमधियेःधियेतम्धियेत
उत्तमधियेयम्धियेवधियेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधेष्यतिधेष्यतःधेष्यन्ति
मध्यमधेष्यसिधेष्यथःधेष्यथ
उत्तमधेष्यामिधेष्यावःधेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधेताधेतारौधेतारः
मध्यमधेतासिधेतास्थःधेतास्थ
उत्तमधेतास्मिधेतास्वःधेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदिधायदिध्यतुःदिध्युः
मध्यमदिधयिथ / दिधेथदिध्यथुःदिध्य
उत्तमदिधय / दिधायदिध्यिवदिध्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअधैषीत् / अधैषीद्अधैष्टाम्अधैषुः
मध्यमअधैषीःअधैष्टम्अधैष्ट
उत्तमअधैषम्अधैष्वअधैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमधीयात् / धीयाद्धीयास्ताम्धीयासुः
मध्यमधीयाःधीयास्तम्धीयास्त
उत्तमधीयासम्धीयास्वधीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअधेष्यत् / अधेष्यद्अधेष्यताम्अधेष्यन्
मध्यमअधेष्यःअधेष्यतम्अधेष्यत
उत्तमअधेष्यम्अधेष्यावअधेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें