🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:35:19 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

स्पृश् (स्पृशँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0158
धात्वर्थ: संस्पर्शने — छूना, स्पर्श करना (to touch)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृशतिस्पृशतःस्पृशन्ति
मध्यमस्पृशसिस्पृशथःस्पृशथ
उत्तमस्पृशामिस्पृशावःस्पृशामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृशतात् / स्पृशताद् / स्पृशतुस्पृशताम्स्पृशन्तु
मध्यमस्पृश / स्पृशतात् / स्पृशताद्स्पृशतम्स्पृशत
उत्तमस्पृशानिस्पृशावस्पृशाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पृशत् / अस्पृशद्अस्पृशताम्अस्पृशन्
मध्यमअस्पृशःअस्पृशतम्अस्पृशत
उत्तमअस्पृशम्अस्पृशावअस्पृशाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृशेत् / स्पृशेद्स्पृशेताम्स्पृशेयुः
मध्यमस्पृशेःस्पृशेतम्स्पृशेत
उत्तमस्पृशेयम्स्पृशेवस्पृशेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पर्क्ष्यति / स्प्रक्ष्यतिस्पर्क्ष्यतः / स्प्रक्ष्यतःस्पर्क्ष्यन्ति / स्प्रक्ष्यन्ति
मध्यमस्पर्क्ष्यसि / स्प्रक्ष्यसिस्पर्क्ष्यथः / स्प्रक्ष्यथःस्पर्क्ष्यथ / स्प्रक्ष्यथ
उत्तमस्पर्क्ष्यामि / स्प्रक्ष्यामिस्पर्क्ष्यावः / स्प्रक्ष्यावःस्पर्क्ष्यामः / स्प्रक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पर्ष्टा / स्प्रष्टास्पर्ष्टारौ / स्प्रष्टारौस्पर्ष्टारः / स्प्रष्टारः
मध्यमस्पर्ष्टासि / स्प्रष्टासिस्पर्ष्टास्थः / स्प्रष्टास्थःस्पर्ष्टास्थ / स्प्रष्टास्थ
उत्तमस्पर्ष्टास्मि / स्प्रष्टास्मिस्पर्ष्टास्वः / स्प्रष्टास्वःस्पर्ष्टास्मः / स्प्रष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपस्पर्शपस्पृशतुःपस्पृशुः
मध्यमपस्पर्शिथपस्पृशथुःपस्पृश
उत्तमपस्पर्शपस्पृशिवपस्पृशिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पार्क्षीत् / अस्पार्क्षीद् / अस्पृक्षत् / अस्पृक्षद् / अस्प्राक्षीत् / अस्प्राक्षीद्अस्पार्ष्टाम् / अस्पृक्षताम् / अस्प्राष्टाम्अस्पार्क्षुः / अस्पृक्षन् / अस्प्राक्षुः
मध्यमअस्पार्क्षीः / अस्पृक्षः / अस्प्राक्षीःअस्पार्ष्टम् / अस्पृक्षतम् / अस्प्राष्टम्अस्पार्ष्ट / अस्पृक्षत / अस्प्राष्ट
उत्तमअस्पार्क्षम् / अस्पृक्षम् / अस्प्राक्षम्अस्पार्क्ष्व / अस्पृक्षाव / अस्प्राक्ष्वअस्पार्क्ष्म / अस्पृक्षाम / अस्प्राक्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमस्पृश्यात् / स्पृश्याद्स्पृश्यास्ताम्स्पृश्यासुः
मध्यमस्पृश्याःस्पृश्यास्तम्स्पृश्यास्त
उत्तमस्पृश्यासम्स्पृश्यास्वस्पृश्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअस्पर्क्ष्यत् / अस्पर्क्ष्यद् / अस्प्रक्ष्यत् / अस्प्रक्ष्यद्अस्पर्क्ष्यताम् / अस्प्रक्ष्यताम्अस्पर्क्ष्यन् / अस्प्रक्ष्यन्
मध्यमअस्पर्क्ष्यः / अस्प्रक्ष्यःअस्पर्क्ष्यतम् / अस्प्रक्ष्यतम्अस्पर्क्ष्यत / अस्प्रक्ष्यत
उत्तमअस्पर्क्ष्यम् / अस्प्रक्ष्यम्अस्पर्क्ष्याव / अस्प्रक्ष्यावअस्पर्क्ष्याम / अस्प्रक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें