🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:34:20 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मुच् (मुचॢँ)

तुदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 06.0166
धात्वर्थ: मोक्षणे — मुक्त करना, छोड़ना, त्याग करना (to free,to liberate,to leave, to release,to loosen,to abandon)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममुञ्चतिमुञ्चतःमुञ्चन्ति
मध्यममुञ्चसिमुञ्चथःमुञ्चथ
उत्तममुञ्चामिमुञ्चावःमुञ्चामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममुञ्चतात् / मुञ्चताद् / मुञ्चतुमुञ्चताम्मुञ्चन्तु
मध्यममुञ्च / मुञ्चतात् / मुञ्चताद्मुञ्चतम्मुञ्चत
उत्तममुञ्चानिमुञ्चावमुञ्चाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमुञ्चत् / अमुञ्चद्अमुञ्चताम्अमुञ्चन्
मध्यमअमुञ्चःअमुञ्चतम्अमुञ्चत
उत्तमअमुञ्चम्अमुञ्चावअमुञ्चाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममुञ्चेत् / मुञ्चेद्मुञ्चेताम्मुञ्चेयुः
मध्यममुञ्चेःमुञ्चेतम्मुञ्चेत
उत्तममुञ्चेयम्मुञ्चेवमुञ्चेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममोक्ष्यतिमोक्ष्यतःमोक्ष्यन्ति
मध्यममोक्ष्यसिमोक्ष्यथःमोक्ष्यथ
उत्तममोक्ष्यामिमोक्ष्यावःमोक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममोक्तामोक्तारौमोक्तारः
मध्यममोक्तासिमोक्तास्थःमोक्तास्थ
उत्तममोक्तास्मिमोक्तास्वःमोक्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममुमोचमुमुचतुःमुमुचुः
मध्यममुमोचिथमुमुचथुःमुमुच
उत्तममुमोचमुमुचिवमुमुचिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमुचत् / अमुचद्अमुचताम्अमुचन्
मध्यमअमुचःअमुचतम्अमुचत
उत्तमअमुचम्अमुचावअमुचाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममुच्यात् / मुच्याद्मुच्यास्ताम्मुच्यासुः
मध्यममुच्याःमुच्यास्तम्मुच्यास्त
उत्तममुच्यासम्मुच्यास्वमुच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमोक्ष्यत् / अमोक्ष्यद्अमोक्ष्यताम्अमोक्ष्यन्
मध्यमअमोक्ष्यःअमोक्ष्यतम्अमोक्ष्यत
उत्तमअमोक्ष्यम्अमोक्ष्यावअमोक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें