२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
विद् (विदॢँ)
तुदादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 06.0168
धात्वर्थ: लाभे — प्राप्त करना (to obtain, to receive)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्दति विन्दतः विन्दन्ति मध्यम विन्दसि विन्दथः विन्दथ उत्तम विन्दामि विन्दावः विन्दामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्दतात् / विन्दताद् / विन्दतु विन्दताम् विन्दन्तु मध्यम विन्द / विन्दतात् / विन्दताद् विन्दतम् विन्दत उत्तम विन्दानि विन्दाव विन्दाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविन्दत् / अविन्दद् अविन्दताम् अविन्दन् मध्यम अविन्दः अविन्दतम् अविन्दत उत्तम अविन्दम् अविन्दाव अविन्दाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्देत् / विन्देद् विन्देताम् विन्देयुः मध्यम विन्देः विन्देतम् विन्देत उत्तम विन्देयम् विन्देव विन्देम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वेत्स्यति / वेदिष्यति वेत्स्यतः / वेदिष्यतः वेत्स्यन्ति / वेदिष्यन्ति मध्यम वेत्स्यसि / वेदिष्यसि वेत्स्यथः / वेदिष्यथः वेत्स्यथ / वेदिष्यथ उत्तम वेत्स्यामि / वेदिष्यामि वेत्स्यावः / वेदिष्यावः वेत्स्यामः / वेदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वेत्ता / वेदिता वेत्तारौ / वेदितारौ वेत्तारः / वेदितारः मध्यम वेत्तासि / वेदितासि वेत्तास्थः / वेदितास्थः वेत्तास्थ / वेदितास्थ उत्तम वेत्तास्मि / वेदितास्मि वेत्तास्वः / वेदितास्वः वेत्तास्मः / वेदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विवेद विविदतुः विविदुः मध्यम विवेदिथ विविदथुः विविद उत्तम विवेद विविदिव विविदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविदत् / अविदद् अविदताम् अविदन् मध्यम अविदः अविदतम् अविदत उत्तम अविदम् अविदाव अविदाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विद्यात् / विद्याद् विद्यास्ताम् विद्यासुः मध्यम विद्याः विद्यास्तम् विद्यास्त उत्तम विद्यासम् विद्यास्व विद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवेत्स्यत् / अवेत्स्यद् / अवेदिष्यत् / अवेदिष्यद् अवेत्स्यताम् / अवेदिष्यताम् अवेत्स्यन् / अवेदिष्यन् मध्यम अवेत्स्यः / अवेदिष्यः अवेत्स्यतम् / अवेदिष्यतम् अवेत्स्यत / अवेदिष्यत उत्तम अवेत्स्यम् / अवेदिष्यम् अवेत्स्याव / अवेदिष्याव अवेत्स्याम / अवेदिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्दते विन्देते विन्दन्ते मध्यम विन्दसे विन्देथे विन्दध्वे उत्तम विन्दे विन्दावहे विन्दामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्दताम् विन्देताम् विन्दन्ताम् मध्यम विन्दस्व विन्देथाम् विन्दध्वम् उत्तम विन्दै विन्दावहै विन्दामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविन्दत अविन्देताम् अविन्दन्त मध्यम अविन्दथाः अविन्देथाम् अविन्दध्वम् उत्तम अविन्दे अविन्दावहि अविन्दामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विन्देत विन्देयाताम् विन्देरन् मध्यम विन्देथाः विन्देयाथाम् विन्देध्वम् उत्तम विन्देय विन्देवहि विन्देमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वेत्स्यते / वेदिष्यते वेत्स्येते / वेदिष्येते वेत्स्यन्ते / वेदिष्यन्ते मध्यम वेत्स्यसे / वेदिष्यसे वेत्स्येथे / वेदिष्येथे वेत्स्यध्वे / वेदिष्यध्वे उत्तम वेत्स्ये / वेदिष्ये वेत्स्यावहे / वेदिष्यावहे वेत्स्यामहे / वेदिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वेत्ता / वेदिता वेत्तारौ / वेदितारौ वेत्तारः / वेदितारः मध्यम वेत्तासे / वेदितासे वेत्तासाथे / वेदितासाथे वेत्ताध्वे / वेदिताध्वे उत्तम वेत्ताहे / वेदिताहे वेत्तास्वहे / वेदितास्वहे वेत्तास्महे / वेदितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विविदे विविदाते विविदिरे मध्यम विविदिषे विविदाथे विविदिध्वे उत्तम विविदे विविदिवहे विविदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवित्त / अवेदिष्ट अवित्साताम् / अवेदिषाताम् अवित्सत / अवेदिषत मध्यम अवित्थाः / अवेदिष्ठाः अवित्साथाम् / अवेदिषाथाम् अविद्ध्वम् / अवेदिध्वम् उत्तम अवित्सि / अवेदिषि अवित्स्वहि / अवेदिष्वहि अवित्स्महि / अवेदिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वित्सीष्ट / वेदिषीष्ट वित्सीयास्ताम् / वेदिषीयास्ताम् वित्सीरन् / वेदिषीरन् मध्यम वित्सीष्ठाः / वेदिषीष्ठाः वित्सीयास्थाम् / वेदिषीयास्थाम् वित्सीध्वम् / वेदिषीध्वम् उत्तम वित्सीय / वेदिषीय वित्सीवहि / वेदिषीवहि वित्सीमहि / वेदिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अवेत्स्यत / अवेदिष्यत अवेत्स्येताम् / अवेदिष्येताम् अवेत्स्यन्त / अवेदिष्यन्त मध्यम अवेत्स्यथाः / अवेदिष्यथाः अवेत्स्येथाम् / अवेदिष्येथाम् अवेत्स्यध्वम् / अवेदिष्यध्वम् उत्तम अवेत्स्ये / अवेदिष्ये अवेत्स्यावहि / अवेदिष्यावहि अवेत्स्यामहि / अवेदिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विद्यते विद्येते विद्यन्ते मध्यम विद्यसे विद्येथे विद्यध्वे उत्तम विद्ये विद्यावहे विद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विद्यताम् विद्येताम् विद्यन्ताम् मध्यम विद्यस्व विद्येथाम् विद्यध्वम् उत्तम विद्यै विद्यावहै विद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अविद्यत अविद्येताम् अविद्यन्त मध्यम अविद्यथाः अविद्येथाम् अविद्यध्वम् उत्तम अविद्ये अविद्यावहि अविद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम विद्येत विद्येयाताम् विद्येरन् मध्यम विद्येथाः विद्येयाथाम् विद्येध्वम् उत्तम विद्येय विद्येवहि विद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम वेत्स्यते / वेदिष्यते वेत्स्येते / वेदिष्येते वेत्स्यन्ते / वेदिष्यन्ते मध्यम वेत्स्यसे / वेदिष्यसे वेत्स्येथे / वेदिष्येथे वेत्स्यध्वे / वेदिष्यध्वे उत्तम वेत्स्ये / वेदिष्ये वेत्स्यावहे / वेदिष्यावहे वेत्स्यामहे / वेदिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त वेदन — — वेदनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त वेदक वेदकः वेदिका वेदकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त वेदितृ वेदिता वेदित्री वेदितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त वेद्य वेद्यः वेद्या वेद्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) वेदितव्य वेदितव्यः वेदितव्या वेदितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त वेदनीय वेदनीयः वेदनीया वेदनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) विदित विदितः विदिता विदितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) विदितवत् विदितवान् विदितवती विदितवत् / विदितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) विन्दत् विन्दन् विन्दती / विन्दन्ती विन्दत् / विन्दद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त वेदिष्यत् वेदिष्यन् वेदिष्यती / वेदिष्यन्ती वेदिष्यत् / वेदिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) विन्दमान विन्दमानः विन्दमाना विन्दमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) विदित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रविद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) वेदितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय वेदम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त वेद वेदः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त वित्ति — वित्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त विविद्वस् विविद्वान् विविदुषी विविद्वत् / विविद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।