🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:43 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खिद् (खिदँ)

रुधादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 07.0012
धात्वर्थ: दैन्ये — खिन्न होना, दुःखी होना (to be sad, to be distressed, to have sorrow)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखिन्ते / खिन्त्तेखिन्दातेखिन्दते
मध्यमखिन्त्सेखिन्दाथेखिन्द्ध्वे / खिन्ध्वे
उत्तमखिन्देखिन्द्वहेखिन्द्महे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखिन्ताम् / खिन्त्ताम्खिन्दाताम्खिन्दताम्
मध्यमखिन्त्स्वखिन्दाथाम्खिन्द्ध्वम् / खिन्ध्वम्
उत्तमखिनदैखिनदावहैखिनदामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखिन्त / अखिन्त्तअखिन्दाताम्अखिन्दत
मध्यमअखिन्त्थाः / अखिन्थाःअखिन्दाथाम्अखिन्द्ध्वम् / अखिन्ध्वम्
उत्तमअखिन्दिअखिन्द्वहिअखिन्द्महि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखिन्दीतखिन्दीयाताम्खिन्दीरन्
मध्यमखिन्दीथाःखिन्दीयाथाम्खिन्दीध्वम्
उत्तमखिन्दीयखिन्दीवहिखिन्दीमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखेत्स्यतेखेत्स्येतेखेत्स्यन्ते
मध्यमखेत्स्यसेखेत्स्येथेखेत्स्यध्वे
उत्तमखेत्स्येखेत्स्यावहेखेत्स्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखेत्ताखेत्तारौखेत्तारः
मध्यमखेत्तासेखेत्तासाथेखेत्ताध्वे
उत्तमखेत्ताहेखेत्तास्वहेखेत्तास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचिखिदेचिखिदातेचिखिदिरे
मध्यमचिखिदिषेचिखिदाथेचिखिदिध्वे
उत्तमचिखिदेचिखिदिवहेचिखिदिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखित्तअखित्साताम्अखित्सत
मध्यमअखित्थाःअखित्साथाम्अखिद्ध्वम्
उत्तमअखित्सिअखित्स्वहिअखित्स्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखित्सीष्टखित्सीयास्ताम्खित्सीरन्
मध्यमखित्सीष्ठाःखित्सीयास्थाम्खित्सीध्वम्
उत्तमखित्सीयखित्सीवहिखित्सीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखेत्स्यतअखेत्स्येताम्अखेत्स्यन्त
मध्यमअखेत्स्यथाःअखेत्स्येथाम्अखेत्स्यध्वम्
उत्तमअखेत्स्येअखेत्स्यावहिअखेत्स्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें