🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:55 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

विद् (विदँ)

रुधादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 07.0013
धात्वर्थ: विचारणे — मनन करना, विचार करना (to think, to meditate, to analyze, to reason upon)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविन्ते / विन्त्तेविन्दातेविन्दते
मध्यमविन्त्सेविन्दाथेविन्द्ध्वे / विन्ध्वे
उत्तमविन्देविन्द्वहेविन्द्महे

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविन्ताम् / विन्त्ताम्विन्दाताम्विन्दताम्
मध्यमविन्त्स्वविन्दाथाम्विन्द्ध्वम् / विन्ध्वम्
उत्तमविनदैविनदावहैविनदामहै

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअविन्त / अविन्त्तअविन्दाताम्अविन्दत
मध्यमअविन्त्थाः / अविन्थाःअविन्दाथाम्अविन्द्ध्वम् / अविन्ध्वम्
उत्तमअविन्दिअविन्द्वहिअविन्द्महि

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविन्दीतविन्दीयाताम्विन्दीरन्
मध्यमविन्दीथाःविन्दीयाथाम्विन्दीध्वम्
उत्तमविन्दीयविन्दीवहिविन्दीमहि

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेत्स्यतेवेत्स्येतेवेत्स्यन्ते
मध्यमवेत्स्यसेवेत्स्येथेवेत्स्यध्वे
उत्तमवेत्स्येवेत्स्यावहेवेत्स्यामहे

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेत्तावेत्तारौवेत्तारः
मध्यमवेत्तासेवेत्तासाथेवेत्ताध्वे
उत्तमवेत्ताहेवेत्तास्वहेवेत्तास्महे

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविविदेविविदातेविविदिरे
मध्यमविविदिषेविविदाथेविविदिध्वे
उत्तमविविदेविविदिवहेविविदिमहे

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवित्तअवित्साताम्अवित्सत
मध्यमअवित्थाःअवित्साथाम्अविद्ध्वम्
उत्तमअवित्सिअवित्स्वहिअवित्स्महि

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवित्सीष्टवित्सीयास्ताम्वित्सीरन्
मध्यमवित्सीष्ठाःवित्सीयास्थाम्वित्सीध्वम्
उत्तमवित्सीयवित्सीवहिवित्सीमहि

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेत्स्यतअवेत्स्येताम्अवेत्स्यन्त
मध्यमअवेत्स्यथाःअवेत्स्येथाम्अवेत्स्यध्वम्
उत्तमअवेत्स्येअवेत्स्यावहिअवेत्स्यामहि

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें