🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:57 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पिष् (पिषॢँ)

रुधादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 07.0015
धात्वर्थ: सञ्चूर्णने हिंसायाम् च — चूर्ण करना, पीसना, मारना (to grind,to powder,to crush, to kill, to destroy)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिनष्टिपिंष्टःपिंषन्ति
मध्यमपिनक्षिपिंष्ठःपिंष्ठ
उत्तमपिनष्मिपिंष्वःपिंष्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिंष्टात् / पिंष्टाद् / पिनष्टुपिंष्टाम्पिंषन्तु
मध्यमपिंष्टात् / पिंष्टाद् / पिण्ड्ढि / पिण्ढिपिंष्टम्पिंष्ट
उत्तमपिनषाणिपिनषावपिनषाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपिनट् / अपिनड्अपिंष्टाम्अपिंषन्
मध्यमअपिनट् / अपिनड्अपिंष्टम्अपिंष्ट
उत्तमअपिनषम्अपिंष्वअपिंष्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिंष्यात् / पिंष्याद्पिंष्याताम्पिंष्युः
मध्यमपिंष्याःपिंष्यातम्पिंष्यात
उत्तमपिंष्याम्पिंष्यावपिंष्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेक्ष्यतिपेक्ष्यतःपेक्ष्यन्ति
मध्यमपेक्ष्यसिपेक्ष्यथःपेक्ष्यथ
उत्तमपेक्ष्यामिपेक्ष्यावःपेक्ष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपेष्टापेष्टारौपेष्टारः
मध्यमपेष्टासिपेष्टास्थःपेष्टास्थ
उत्तमपेष्टास्मिपेष्टास्वःपेष्टास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिपेषपिपिषतुःपिपिषुः
मध्यमपिपेषिथपिपिषथुःपिपिष
उत्तमपिपेषपिपिषिवपिपिषिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपिषत् / अपिषद्अपिषताम्अपिषन्
मध्यमअपिषःअपिषतम्अपिषत
उत्तमअपिषम्अपिषावअपिषाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपिष्यात् / पिष्याद्पिष्यास्ताम्पिष्यासुः
मध्यमपिष्याःपिष्यास्तम्पिष्यास्त
उत्तमपिष्यासम्पिष्यास्वपिष्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपेक्ष्यत् / अपेक्ष्यद्अपेक्ष्यताम्अपेक्ष्यन्
मध्यमअपेक्ष्यःअपेक्ष्यतम्अपेक्ष्यत
उत्तमअपेक्ष्यम्अपेक्ष्यावअपेक्ष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें